Tüketicilerin yeşil ürün satın alma farkındalıklarının demografik değişkenlere göre incelenmesi: Malatya örneği

İşletmelerde pek çok alanda kolaylıklar sağlayan teknolojik gelişmeler, aynı zamanda atıkların artmasına ve doğal çevrede bozulmalara sebep olmaktadır. Bu bozulmalar, üretim süreçlerinin yanı sıra ürünlerin tüketiminden de kaynaklanmaktadır. Durumdan endişe duyan bilinçli tüketiciler, çevreci (yeşil) ürün ya da hizmet satın alma davranışlarının çevre üzerinde büyük bir etki oluşturabileceğini fark etmişlerdir. Çevre bilincine sahip tüketiciler daha çok çevre dostu tutum sergilemekte; tutumlar da tüketicilerin yeşil ürün satın alma davranışlarını artırmaktadır. Bu çalışmanın amacı, tüketicilerin yeşil ürün satın alma farkındalıklarını demografik değişkenler doğrultusunda incelemektir. Malatya Merkez'de (Battalgazi ve Yeşilyurt) bulunan tüketiciler örnekleminde yürütülen araştırmada, tüketicilerin çevre bilinçleri ve yeşil ürün satın alma davranışları ile "cinsiyet, medeni durum, çocuk sahibi olma, yaş, eğitim ve gelir düzeyleri, meslek grubu" değişkenleri arasındaki ilişkiler ve farklılıklar belirlenmiştir. Çalışmada 417 katılımcıdan çevrimiçi anket yoluyla elde edilen veriler, Windows için IBM SPSS 23.0 ve IBM AMOS 26.0 programlarıyla analiz edilmiş ve bulgular elde edilmiştir. Sonuçlar; çevre bilinci ile yeşil ürün satın alma arasında pozitif yönlü bir ilişki bulunduğunu, tüketicilerin çevre bilinçlerinin "cinsiyet, medeni durum, çocuk sahibi olma ve yaş" değişkenlerine göre farklılaştığını göstermektedir. Yeşil ürün satın alma davranışlarında "yeşil ürün bilgisi, sağlık ve güvenlik, satın alma niyeti" konularının ön plana çıktığı; davranışları farklılaştıran en etkili değişkenlerin "medeni durum, çocuk sahibi olma, yaş", en az etkili değişkenlerin "gelir ve eğitim düzeyleri" olduğu ortaya konmuştur. Çalışmada ayrıca, tüketicilerin yeşil ürünlere daha fazla para ödemeye gönüllü oldukları görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Malatya yeşil tüketici, yeşil tüketici farkındalığı, yeşil satın alma davranışı, çevre bilinci, Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri (SKH) Hedef 12, sürdürülebilir tüketim.