Turist rehberinin performansının destinasyona yönelik davranışsal niyete etkisi ve kuşakların rolü

ÖZ TURİST REHBERİNİN PERFORMANSININ DESTİNASYONA YÖNELİK DAVRANIŞSAL NİYETE ETKİSİ VE KUŞAKLARIN ROLÜ YILMAZ, Barış Doktora-2025 Turizm İşletmeciliği Anabilim Dalı Danışman: Prof. Dr. Rahman TEMİZKAN Bu araştırmanın amacı, turist rehberinin performansının, turistlerin seyahat ettikleri destinasyona yönelik tutumlarına, destinasyonu tavsiye etme ve tekrar ziyaret etme niyetlerine etkisini ölçmektir. Bununla birlikte turistlerin kuşakları arasında tavsiye etme niyeti ve tekrar ziyaret etme niyetinde farklılıklar olup olmadığını tespit etmektir. Araştırmanın evrenini, Eskişehir'e seyahat acentesi tarafından düzenlenmiş turlara katılan ve bir turist rehberi eşliğinde şehri gezen turistler oluşturmaktadır. Veriler amaçlı örnekleme ve kolayda örnekleme yöntemleri kullanılarak toplanmıştır. Araştırmanın amacı doğrultusunda 2024 yılının Mart, Nisan ve Mayıs aylarında Eskişehir'i ziyaret eden turistlerden anket formu aracılıyla veriler toplanmıştır. Araştırma sonucunda 403 kullanılabilir anket formu elde edilmiştir. Araştırma kapsamında toplanan veriler Smart PLS 4.0 ve SPSS 25 programlarıyla analiz edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda elde edilen bulgulara göre, turist rehberinin performansının tavsiye etme niyeti üzerinde olumlu etkisi varken, tekrar ziyaret etme niyetine etkisi anlamsızdır. Bununla birlikte turist rehberinin performansının destinasyona yönelik tutum üzerindeki etkisi olumlu ve anlamlıdır. Diğer yandan destinasyona yönelik tutumun tavsiye etme niyeti ve tekrar ziyaret etmene niyeti üzerinde olumlu etkisi tespit edilmiştir. Kontrol değişkenleri açısından, kuşaklar tavsiye etme niyeti üzerinde olumsuz ve anlamlı bir etkiye sahipken, tekrar etme niyeti üzerinde olumlu ve anlamlı bir etkiye sahiptir. Tekrar ziyaret etme niyetinin kuşaklara göre farklılıkları incelendiğinde Y kuşağının tüm gruplar içerisinde tekrar ziyaret etme niyetinin en yüksek grup olduğu, bebek patlaması kuşağının ise tekrar ziyaret etme niyetinin en düşük grup olduğu tespit edilmiştir. Tavsiye etme niyeti açısından kuşakların farklılıkları araştırıldığında tüm grupların birbirine yakın değerler göstermelerine rağmen Z kuşağının en düşük tavsiye etme niyeti gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmanın sonucunda bu bulgular ışığında turizm sektörüne yönelik öneriler sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Turist Rehberi, Tekrar Ziyaret Etme Niyeti, Tavsiye Etme Niyeti, Destinasyon, Kuşaklar