Türk devlet geleneğinde iletişim aracıları: Yönetici asistanlığı kurumu

Bu araştırma, Türk devlet geleneği içerisinde köklü bir geçmişe sahip olan yönetici asistanlığı kurumunun tarihsel gelişimini, işlevsel yapısını ve geçirdiği dönüşümleri iletişim bilimi bakış açısıyla incelemektedir. Çalışmada, Büyük Hun Devleti'nden Göktürkler'e, Büyük Selçuklulardan Osmanlı İmparatorluğu'na uzanan süreçte yönetici asistanlarının devletin siyasi, idari ve diplomatik işleyişindeki konumları ile bu rollerin günümüz yönetişim anlayışıyla olan bağı değerlendirilmiştir. Araştırma, kuramsal temelini aracılık ve kapı bekçiliği kuramından almaktadır. Bu çerçevede yönetici asistanlarının, tarih boyunca karar alma mekanizmalarında bilgi akışını organize eden, iletişim kanallarını düzenleyen ve devlet otoritesinin temsili görevini üstlenen önemli iletişim aktörleri oldukları ortaya konmuştur. Çalışmanın temel amacı, yönetici asistanlığının yalnızca idari bir destek alanı değil, aynı zamanda devlet aklını temsil eden iletişimsel bir hafıza olduğunu göstermektir. Bu bağlamda yönetici asistanları, yönetici ile halk arasındaki iletişimi sağlayan bir köprü görevi üstlenmiş; devlet yönetiminin sürekliliğini güçlendiren görünmeyen bir iletişim ağı oluşturmuşlardır. Araştırma, nitel yöntem yaklaşımıyla yürütülmüş olup; tarihsel belge analizi tekniğinden yararlanılmıştır. Yazıtlar, salnameler ve akademik kaynaklar incelenerek kurumun farklı dönemlerdeki yapısal özellikleri ile iletişimsel rollerinin karşılaştırmalı bir değerlendirmesi yapılmıştır. Elde edilen bulgular, Türk devlet geleneğinde yönetici asistanlığının devlet işleyişinin devamlılığını sağlayan bir iletişim kurumu olarak konumlandığını ve bu tarihsel geleneğin günümüz kamu yönetimi anlayışında da etkisini sürdürdüğünü göstermektedir. Sonuç olarak bu çalışma, Türk devlet geleneğinde iletişim aracıları olarak yönetici asistanlarının tarihsel ve kuramsal yönlerini açıklamakta; geçmişten günümüze uzanan özgün bir "yönetişim iletişimi" modeli sunmaktadır.