Türk dilinin morfofonetik-morfofonemik karşıtlığı

Türk dili anlam, fonksiyon ve bunları karşılayan telaffuz unsurlarının karşıtlığını takip edilebilir bir süreçle ortaya koyması hasebiyle diğer dillerden ayrılır. Türk dilini anlayabilmek için morfofonetik morfofonemik karşıtlık bilgisine ve bu karşıtlığı şekillendiren diğer vasıtalara sahip olmak gerekir. Aksi durumda ortaya çıkacak somut verilere dayanmayan çözümlemeler, kelime ve eklerin karşılıklarını vazıh bir şekilde tespit etme noktasında yetersiz kalacaktır. Nitekim halihazırdaki bu yetersizlik, anlam ve görev unsurlarının birbirine karıştırılmasının yanında farklı birçok dilbilgisi konusunun tartışmalı halini sürdürmesine ve bunlardan kaynaklı olarak öğretim süreçlerinde de hayli zorluk yaşanmasına sebep olmaktadır. Morfofonetik farklılıkların fonksiyon farkı olarak algılanması ve telaffuz edilmeyen ögelerin yok hükmünde sayılması, söz konusu yetersizliğin sebepleri arasındadır. Bu çalışmada, karşıtlık teriminin dil çalışmalarında nasıl ele alındığı ve aslında nasıl ele alınması gerektiği hususundan sonra, morfofonetik morfofonemik karşıtlık ve bu karşıtlığın çerçevelediği karşılıkların ne olduğu konusuna değinilmiştir. Devamında, farklı diyalektlerdeki örnek ekleşmelerle konu somutlaştırılmaya çalışılmıştır. Örnek ekleşmeler anlam, görev ve bunları karşılayan telaffuz unsurlarının kendi aralarındaki karşıtlığı farklı şekillerle temsil edebilecek metinlerden seçilmiştir. Verilen örnek çözümlemeler, değişen morfofonetik ve değişmeyen morfofonemik kuralı neticesinde, Türk dilinin diyalektleri arasındaki farkların sadece şekil farklılıklarından kaynaklandığını ve morfofonetik dizilimin morfofonemik dizilime bağlı olarak şekillendiği gerçeğini ortaya koymaktadır. Bu açıdan herhangi bir fonksiyonun, herhangi bir şekle etiketlendirilerek değerlendirilemeyeceği sonucuna varılmaktadır.