Türk iş hukukunda lokavt

Lokavt, Türk iş hukukunda toplu iş uyuşmazlıklarında başvurulabilecek bir mücadele aracıdır. Bu mücadele aracı işçilere tanınan grev hakkına karşılık olarak işverenlere tanınmıştır. Lokavt, Anayasa ve Kanunda düzenlenmiş fakat hak niteliğinde ele alınmamıştır. Lokavtın amacı bir toplu iş uyuşmazlığında işçi sendikasının yapmış olduğu greve karşılık işveren tarafının kendini savunabilmesine imkân sağlamaktır. Bu açıdan hukukumuzda lokavt, savunma lokavtı şeklinde ele alınmış ve uygulanması grevin varlığına bağlı kılınmıştır. Lokavtın tanımı 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununda yer almaktadır. Buna göre lokavt, işveren veya işveren vekili tarafından kendi kararıyla veya bir kuruluşun verdiği karara uyarak işyerinde faaliyetin tamamen durmasına neden olacak şekilde işçilerin topluca işten uzaklaştırılmasıdır. Lokavt kararının alınması ve uygulanması kanunda şekil şartlarına bağlanmıştır. Lokavt kararını alma yetkisi işveren sendikasına veya sendika üyesi olmayan işverene tanınmıştır. Lokavt kararının alınabileceği durumlar, şartları, yasak ve ertelenmesi, kanuni ve kanun dışı lokavt ve bu kurumların sonuçları kanunda ifade edilmiş, grev ile birçok açıdan ortak hükümlerle düzenlenmiştir. Günümüzde grevin uygulanabilirliği ve toplu iş uyuşmazlıklarında doğrudan başvurulabilen bir araç olmasına karşın lokavt, işçilere olduğu kadar işveren tarafına ve toplamda iş gücüne olumsuz etkileri bulunan ve günümüzde de uygulamasına sık rastlanmayan bir uygulamadır. Çalışmamızın amacı, Türk iş hukukunda lokavtı kanuni düzenlemeler çerçevesinde ayrıntılı şekilde incelemektir. Çalışmamızda öncelikle iş uyuşmazlığı ve grev kavramlarına değinilecek, sonrasında lokavt kavramı ve lokavtın kanuni gelişimi üzerinde durulacaktır. Sonrasında kanuni lokavt, lokavt yasakları, ertelenmesi ve lokavtın kötüye kullanılması ve kanun dışı lokavt incelenecektir.