Türk kadastro sistemi için üç boyutlu yaklaşım

Modern kadastrodan beklenen, kamu hak ve kısıtlamaları da dahil olmak üzere arazinin bütün yasal durumunu göstermesidir. Günümüzde araziyle ilgili tüm bu hak, kısıtlama ve sorumluluklar sıklıkla üst üste çakıştığından mevcut iki boyutlu (2B) kadastro sistemleri bazı durumlarda yetersiz kalmaktadır. Özellikle, nüfusun hızla artması neticesinde arazinin düşey boyutunun yoğun olarak kullanıldığı kentsel alanlarda farklı mülkiyet birimleri üst üste binmekte, kesişmekte veya daha karmaşık yapılar oluşturmaktadır. 2B kadastronun modern dünyada ortaya çıkan bazı durumları tescil ve temsil etmede yetersiz kalması son yıllarda üç boyutlu (3B) kadastroya olan ilginin artmasında etken olmuştur. Kadastronun, geleceğin modern kadastrosundan beklenen gereksinimleri karşılayabilmesi için arazinin tüm boyutlarındaki bilgileri içererek yönetebilecek bir yapıya kavuşturulması gerekmektedir.Bu bağlamda, tez çalışmasına mevcut durum analiziyle başlanmıştır. 3B kullanım durumlarının tescil ve temsilinde sorunların bulunduğu görülmüştür. Bu sebeple, Türk kadastro sisteminin modern kadastrodan beklenen gereksinimleri karşılamasını sağlamak üzere, yasal, kurumsal ve teknik açıdan irdelenerek kadastronun 3B olarak yürütülebilmesine yönelik bir yaklaşımın ortaya konması planlanmıştır. Bu aşamada, uluslararası deneyimlerin ülkemiz için uygulanabilirliğini belirlemek amacıyla on ülkenin 3B kadastro üzerine yaptıkları çalışmalar incelenmiştir. 3B konumsal verinin modellenmesinde mevcut teknolojik imkânlar analiz edildikten sonra 3B kadastro için farklı düzeydeki ihtiyaçları karşılayacak çözümler önerilmiştir. Son olarak, önerilen 3B kadastro yaklaşımları gerçek verilerle test edilerek sağlanacak ilerlemeler ve uygulamada karşılaşılabilecek sorunlar ortaya konmuştur. Buna göre; orta vadede, 3B fiziksel nesnelere ait konumsal verilere kadastrodan erişim ve sınırlı ayni hakların etki ettikleri mekânın tescil ve temsili yaklaşımları 3B kullanım durumlarının tescil ve temsilinde yaşanan sorunları aşmada benimsenebilecek yaklaşımlardır. 3B hacimsel parsellerin tescil ve temsili yaklaşımı ise uzun vadeli bir çözüm olup uygulanabilmesi yasal ve kurumsal yapıda kapsamlı değişiklikler gerektirdiğinden zordur.