Türk kamu yönetiminde iç denetimin sorunlarının kamu iç denetçilerinin iş motivasyonuna etki düzeylerine yönelik bir araştırma

Kurumun çalışmalarına değer katmayı hedefleyen nesnel güvence sağlama ve danışmanlık faaliyeti olan iç denetim, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile Türk Kamu Yönetimine girmiştir. 2007 yılından itibaren kamuda fiilen uygulanmaya başlanan iç denetimin, geçen süreye rağmen hedeflenen etkinliğe ulaşamamasında en önemli etken iç denetimin sorunlarıdır. Literatürde kamuda iç denetimin sorunlarıyla ilgili çalışmalar bulunmasına rağmen sorunların iç denetçilerin iş motivasyonu ile ilişkisi, hangi sorunların iç denetçilerin iş motivasyonunu etkilemede öne çıktığına dair bir çalışmaya rastlanmamıştır. Bu çalışma ile kamuda iç denetimin sorunlarının kamu iç denetçilerinin iş motivasyonuna etki düzeylerinin temel dinamikleri ile araştırılması amaçlanmıştır. Çalışmanın alan araştırmasında nicel ve nitel yöntemi içeren karma yöntem uygulanmış, 192 kamu iç denetçisiyle anket ve 10 kamu iç denetçisiyle yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Kamuda iç denetimin sorunlarının iç denetçilerin iş motivasyonunu etkileyip etkilemediği, hangi sorunların iş motivasyonunu etkilemede öne çıktığı, demografik verilerle ilişkisi, sorunların iş motivasyonunu nasıl ve ne şekilde etkilediği, dışsal faktör olan sorunların içsel faktörleri etkileyip etkilemediği sorularına cevap aranmıştır. Araştırma sonucunda, kamuda iç denetimin sorunlarının iç denetçilerin iş motivasyonunu farklı düzeylerde olumsuz etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. "İç Denetim Koordinasyon Kurulunun çalışmaması ve 2016 yılından beri eğitim düzenlememesi" ile "kurum kültüründeki olumsuzluklar" iş motivasyonunu en olumsuz etkileyen öncelikli iki sorun olarak görülmüştür. Kamuda iç denetimin sorunlarının iş motivasyonuna etkisinin demografik verilere göre değişmediği ve mevcut sorunların yanı sıra farklı spesifik sorunların da iş motivasyonunu olumsuz etkilediği ortaya çıkmıştır. Dışsal faktör olan sorunların aynı zamanda içsel faktörlere etkide bulunarak iş motivasyonunu olumsuz etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. İç denetçilerin, iç denetimin sorunları nedeniyle, iç denetimin değersizleştirildiği, iç denetime önem verilmediği, adaletsizlik, sahipsizlik ve hayal kırıklığı gibi olumsuz hissiyatlar yaşadığı anlaşılmıştır. İş motivasyonunu olumsuz etkileyen en öncelikli sorunlardan başlanılarak sorunlara çözüm oluşturulmasının iç denetçilerin iş motivasyonunu artıracağı ve iç denetimin etkinliğine katkı sağlayacağı sonucuna ulaşılmış ve bu konuda öneriler getirilmiştir.