Türk müziği romantik dönem bestekârlarında Hacı Arif Bey ve Avni Anıl bestelerinde kadın unsuru üzerine bir inceleme

İnsan yaşamında büyük bir yer edindiği düşünülen müzik, içerisine dâhil olduğu her sanat dalına sağladığı etkileri gözlemleyebilmek adına, araştırılması gereken bir sanat dalı olarak görülmektedir. İnsanların duygu ve düşüncelerini dışa yansıtabilmek için sanat dallarına başvurdukları, yapılan sanatsal çalışmalarda kendini göstermektedir. Türk Müziğine bakıldığı zaman dönemin musikişinasları bu konuya örnek teşkil edecek şekilde eserler ortaya koymuşlardır. Duygu yoğunluğuna sebep olan önemli unsurlardan biri de kadın teması olmuştur. Bestelenen eserlerin güfte bölümü incelendiğinde kadının hayattaki yeri esere yansıtılmıştır. Güfte içerisindeki kadın etkeni esere şekil vermektedir. Aynı dönemde yaşamış olan Hacı Arif Bey ve Avni Anıl'ın bestelerinde görülen kadın algısının güftelere yansıyan tarafının incelenip karşılaştırılması bu araştırmanın konusunu oluşturmaktadır. Hayata, sanata, insanlığa konu olan kadın unsurunun eserlerde ne şekilde işlenip, eserlere nasıl yansıdığı araştırmanın amaçları arasındadır. Nitel bir araştırma olan bu çalışma, betimsel araştırma yöntemine dayanmaktadır. Araştırmada veri toplama yöntemi olarak literatür tarama kullanılmıştır. Literatür tarama neticesinde ortaya çıkan veriler ışığında değerlendirmeler ve sınırlılıklarda belirtilen eserler üzerinde içerik analizi yapılmıştır. Sonuç olarak aynı dönemde yaşamış olan iki bestekârın eser analiz edilmiş; farklılıkları veya benzer tarafları tespit edilip yorumlanmıştır. Bestekârların yaşadıkları dönemin etkisiyle de kendilerine edinmiş oldukları üslup ve tavrın eserlerine yansımaları ortaya konulmaya çalışılmıştır.