Türk savunma sanayisi için endüstri 4.0 olgunluk modeli geliştirilmesi

ÖZETAnahtar kelimeler: Endüstri 4.0 , savunma sanayii, olgunluk modeliEndüstri 4.0 , üretim sistemlerinin akıllı ürünler ve bilgi teknolojileri sistemleriyle doğrudan iletişim sağlayabildiği bir üretim kavramıdır. Bu sayede üretimde tüm süreçlerin düzenlenmesi ve bütünleşmesi ile yüksek sayısallaşma imkânı verir. Ancak yüksek yatırımmaliyetleri gerektirmekte ve bilgi güvenliğinde açığa sebep olmaktadır. Endüstri 4.0 konseptinin neden olduğu gelişme ve değişiklikler tüm sanayii dalları gibi savunma sanayiinde de köklü değişimleri gerektirmekte ve önemli faydalar sağlamaktadır.Firmaların Endüstri 4.0 a ne kadar geçtiği, Endüstri 4.0 'ın hangi alt başlığında ne kadar eksik olduğu olgunluk modelleri ile ölçülmektedir. Literatürdeki Endüstri 4.0 olgunluk modellerinde farklı kriterler ve farklı hesaplama yöntemleri kullanılmaktadır.Farklı sanayi sektörleri için Endüstri 4.0 kriterlerinin farklı öneme sahip olduğu ve bunların zaman içerisinde değiştiği kabul edilmektedir. Bu nedenle kendine has özellikleri ile diğer sektörlerden ayrılan savunma sanayisinin Endüstri 4.0 'a geçişinde hangi kriterlerin ne kadar değerli olduğunun hesaplanmasına ve bu değerlere göre bir olgunluk modeli geliştirilmesine ihtiyaç bulunmaktadır.Bu çalışmada Savunma Sanayisine has, iki aşamalı bir Olgunluk modeli geliştirilmiştir. Birinci aşamada Türk Savunma Sanayiinde çalışanların görüşleri doğrultusunda, MACBETH yöntemi ile, 17 adet kriterin ağırlıkları belirlenmiştir. Ardından bu ağırlıklar kullanılarak ikinci aşamada, beş firmanının Endüstri 4.0 'a geçişini ne kadar tamamlayabildiği ve hangi kriterlerde ne kadar geliştiğini görebilmek maksadıyla, bir Çok Kriterli Karar Verme Yöntemi olan TOPSİS ile olgunluk değerleri hesaplanmıştır. Değerlendirmeye alınan 5 Numaralı firmanın, Endüstri 4.0 'a geçiş anlamında diğer dört firmaya göre daha iyi durumda olduğu görülmüştür.