Türk siyasal hayatında muhalefet olarak milli görüş

Bu çalışmada İslami karakteri ile ön plana çıkan ve Türk siyasal hayatı açısından önemi yadsınamaz Milli Görüşün muhalefet anlayışı ele alınmıştır. Sıklıkla parti kapatmalara maruz kalan bir hareket olarak Milli Görüşün, kurulan her yeni parti ile muhalefet anlayışında bir değişim olup olmadığı incelenmiştir. Ayrıca Milli Görüşün kurucusu Necmettin Erbakan'ın en nihayetinde genel başkanı olduğu her partisinde, muhalefet anlayışını değiştirip değiştirmediği, Erbakan'dan sonra Milli Görüşün muhalefet anlayışında bir farklılık olup olmadığı araştırılmıştır. Türk siyasal hayatında Batıdakinden çok daha geç sayılabilecek bir zamanda muhalefetin kurumsallaşma sürecine girmesi ve bu sürecin Cumhuriyetin ilk yıllarına kadar sürmesi muhalefete karşı olumsuz bir bakışın oluşmasında etkili olmuştur. Çok partili hayata geçilmesiyle demokratik bir rejim için çok önemli bir adım atılmış olsa da, muhalefete karşı mesafeli duruş sebebiyle demokrasinin konsolidasyonunu tamamlamadığı söylenebilir. Bu sebeple demokrasinin temel koşulu sayılabilecek muhalefet olgusunun, bugün bile tam anlamıyla Türk siyasetinden yerleştiğini söylemek oldukça zordur. Bununla birlikte Türklerin İslamiyet'i kabul etmesi de muhalefete olan mesafeyi etkileyen bir faktör olmuştur. İslamiyet'te var olan biat kültürünü siyasette, iktidara ve lidere bağlılık veya sadakat şeklinde yorumlamak mümkündür. Dolayısıyla Milli Görüş gibi dini hassasiyetleri ön planda tutan bir hareketin siyaset arenasında iktidara karşı nasıl bir muhalefet sergilediği konusu önem arz etmektedir. Anahtar Kelimeler: Milli Görüş, Necmettin Erbakan, Muhalefet, Demokrasi, İktidar