Türk Vergi Hukukunda gerçek kişilerin kanuni temsilcilerinin vergisel sorumlulukları

Gelir politikasının temel amacı, verginin eksiksiz ve zamanında ödenmesidir. Bu amacı gerçekleştirebilecek olan vergi mükellefleri, vergi kanunlarına göre kendisine vergi borcu terettüp eden gerçek veya tüzelkişidir. Vergisel ödevlerin bizzat vergi mükellefi tarafından yapılmasının imkansız olduğu bazı durumlar olabilir. Bu imkansızlığı giderebilmek amacı ile kanuni temsilci müessesesine başvurulur. Bu çalışmada; gerçek kişinin kendisi tarafından bir takım nedenlerden dolayı yerine getirilmesi imkansız olan vergisel ödevlerin, usulüne uygun bir şekilde yerine getirilmesi amacı ile kanuni temsilcinin sorumluluğu incelenmiştir. Bu çalışmada, kanuni temsilci olan veli, vasi ve kayyım hakkında bilgiler verilmiş, bunların hangi şartlarda sorumluluklarının olacağı hususu açıklanmıştır. Konunun somutlaştırılması amacıyla; eski ve yeni kanunlar mukayese edilerek ve ilgili Danıştay Kararları da incelenerek kanuni temsilcinin mali ve cezai sorumluluk alanı belirlenmiştir. Ancak vergi cezaları veli, vasi ve kayyımın vergi kanunlarına aykırı hareket etmesinden dolayı doğmuş ise, temsil edilen gerçek kişinin (küçük ve kısıtlının) vergi cezalarına muhatap tutulamayacağı tespit edilmiştir. Bu durumda, vergilemeyle ilgili ödevlerin yerine getirilmemesi nedeni ile kesilecek vergi cezası, her hal ve şartlarda kanuni temsilciden alınacaktır. Ayrıca, kanuni temsilcilerin vergi kanunlarına aykırı fiillerinden dolayı hükmolunacak hapis cezalarının da küçük veya kısıtlılara uygulanmayıp, vergi kanunlarına aykırı hareket eden kanuni temsilcilere uygulanacağı diğer bir saptamadır.