Türkçe öğretmeni adaylarının kişisel ve mesleki yetkinlikleri, yaşam doyumları ve öğretme motivasyonları arasındaki ilişkinin incelenmesi

Nicel yaklaşımlı bu araştırmada, Türkçe öğretmeni adaylarının kişisel ve mesleki yetkinlikleri, yaşam doyumları ve öğretme motivasyonları arasındaki ilişkiyi ve bu değişkenlerin bazı demografik değişkenlerle ilişkisini incelemek amaçlanmıştır. Araştırma, bu özellikleriyle ilişkisel tarama modelli bir çalışmadır. Araştırma evrenini, 2023-2024 Akademik Yılı'nda devlet üniversitelerinin eğitim fakültelerinin Türkçe öğretmenliği bölümü 4. sınıf öğrencileri, örneklemini ise anılan evren içinden kolaylıkla bulunabilen örnekleme yöntemiyle seçilen öğrenciler oluşturmaktadır. Türkçe öğretmeni adaylarının öğretme motivasyonlarını ölçmek için "Öğretme Motivasyonu Ölçeği", kişisel ve mesleki yetkinlik algılarını ölçmek için "Öğretmen Adayları İçin Kişisel-Mesleki Yetkinlikler Algı Ölçeği'' ve yaşam doyumlarını ölçmek için ise "Yaşam Doyumu Ölçeği" kullanılmıştır. Verilerin analizi SPSS 24.0 ile yapılmıştır. Araştırmada verilerin normal dağılım gösterip göstermediğini belirlemek için basıklık ve çarpıklık analizi yapılmış, verilerin normal dağılıma sahip olduğu görülmüş ve parametrik testlerin uygulanmasına karar verilmiştir. Gruplar arası karşılaştırmalar t-testi ve ANOVA ile, ilişkiler ise Pearson korelasyon testiyle test edilmiştir. Ayrıca Process analizleri uygulanmıştır. Araştırmada şu sonuçlara ulaşılmıştır: Türkçe öğretmeni adaylarının kişisel ve mesleki yetkinlik algıları ile öğretme motivasyonları arasında pozitif yönde nispeten düşük ilişki tespit edilmiştir. Yaşam doyumları ile kişisel ve mesleki yetkinlik algıları arasında pozitif yönde hafif düzeyde ilişki tespit edilmiştir. Yaşam doyumları ve öğretme motivasyonları arasında pozitif yönde orta düzeyde ilişki tespit edilmiştir. Türkçe öğretmeni adaylarının kişisel ve mesleki yetkinlik algılarının "oldukça yeterli" seviyesinde olduğu saptanmıştır. Yaşam doyumlarının "orta" düzeyde ve öğretme motivasyonlarının "yüksek" düzeyde olduğu belirlenmiştir. Türkçe öğretmeni adaylarının kişisel ve mesleki yetkinlik algıları, öğretme motivasyonları ve yaşam doyumları ile "cinsiyet, genel ağırlıklı not ortalaması (GANO), algılanan kişisel gelir düzeyi, bölüm memnuniyet durumu, bölüm yazma sebebi, iş bulma süresi tahmini" değişkenleri arasında anlamlı fark olup olmadığı incelenmiştir. Ayrıca yaşam doyumunun kişisel ve mesleki yetkinliklere etkisinde öğretme motivasyonunun aracılık etkisi ile yaşam doyumunun öğretme motivasyonunun farklılaşmasında kişisel ve mesleki yetkinliklerin aracılık etkisine bakılmıştır. Bulgular, alan yazındaki ilgili araştırmalar ile tartışılmış, son aşamada ise ulaşılan sonuçlar doğrultusunda çeşitli önerilerde bulunulmuştur.