Türkçede bir dil içi çeviri örneği Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın "Son Arzu" romanı

Türk edebiyatında yeni bir çalışma alanı olarak ortaya çıkan dil içi çeviri; lehçe içi ve lehçeler arasında oluşan farklılıkları ortadan kaldırmak, yazar ve okuyucu arasında artan dilsel mesafenin en aza indirilip metnin okuyucu tarafından anlaşılabilirliğini artırmak için metne yazar, yayınevi ya da resmî kurumlar tarafından yapılan bir müdahale şeklidir. Bu çalışmada, dil içi çeviri faaliyetinin Türk edebiyatındaki yerini belirlemek, kavramı tartışmalı yönleri ile ele almak ve seçilen bir eserde yapılan değiştirimin şekil ve düzeyini tespit etmek amaçlanmıştır. Bu doğrultuda 26 Şubat 1334/1916 yılında Heybeliada'da tamamlanmış Son Arzu romanının Âti gazetesinde tefrika edilip 1338/1920 yılında İbrahim Hilmi Bey tarafından Orhaniye Matbaasında kitap hâline getirilen birinci baskısı ile 1984 yılında Atlas Kitabevi tarafından yayımlanan beşinci baskısı karşılaştırılmış, dilde meydana gelen değişimin düzeyi, dil içi çevirmenin metne müdahaleleri belirlenmeye çalışılmıştır. İnceleme sonucunda tespit edilen farklılıklar; değiştirme, ekleme, çıkarma ve söz dizimi düzeyinde yapılan müdahaleler ana başlıkları altında, ek, kelime, kelime grubu, cümle düzeyinde metinde gerçekleştirilen değiştirmeler örnekleri ile sunulmuş ve yorumlanmıştır.