Türkçenin kavramsal izlencesi

ÖZDil bir iletişim aracıdır. Duygular, düşünceler, istekler, dil aracılığı ile iletilir. Dilyardımı ile insanlar çıkarım, yorum, açıklama yapabilir; soru sorabilir, ikna edebilir, özürdileyebilir ve benzeri bu tür eylemleri yerine getirirken insanlar öneride bulunur ya da dahagenel anlamda bazı kavramları ele alır. Kişinin nasıl konuştuğu, onun seçtiği amaca varmayolunu açıklar. şlevsel kavramsal bir izlencede bunlar kavramları oluştururlar.Kavramsal izlence düşüncesi 1971'den başlayarak çok ilgi uyandırmış, son yıllarıngerek izlence yapımı gerekse dil öğretimine verimli ve aydınlatıcı katkıları olmuştur. Çünkükavramsal izlencelerle öğretimin başından başlayarak dilbilgisel ve durumsal etmenler gözdenuzak tutulmadan dilin iletişimsel gerçekleri işin içine katılmaktadırKonuşmanın işlevi, toplum bireyleri arasında etkileşimi sağlamaktır. Bu kullanımdandoğan özellikler dil işlevleri ve söz edimleri olarak geniş ölçüde incelenmiş ve sonradan dilöğretimi izlencelerine sokulmuştur.Kimin, kiminle, niçin, nasıl, nerede ve ne zaman konuştuğuna dair ayrımlar yapılarakhazırlanacak bir izlence dilin iletişimsel yönünü de içine katacaktır. Dilin hangi işlevlerlekullanıldığını gösteren bu ayrımlar ?işlevsel-kavramsal?, ?işlevsel-iletişimsel? terimleriyle,ancak toplum-dilbilim çalışmaları ilerledikten sonra dil öğretimine girebilmiştir.Kimin, kiminle, niçin, nasıl, nerede ve ne zaman konuştuğuna ilişkin yapılan buayrımlar, konuşanın seçtiği amaca varma yolunu açıklamaktadır. Bu ayrımlar konuşanlarınamacını ve tutumunu belirlemekte ve iletişime doğrudan etki etmektedir. Çünkü kavramsalizlence dilbilgisel ve durumsal ögeleri de içine alarak dilin iletişimsel yönünü de en başındanbaşlayarak işin içine katmaktadır. Bu nedenlerle yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde dekavramsal izlenceden yararlanılması uygun olacaktır.Yabancı dil öğrenicilerinin bir yere turist olarak gittiklerinde kullanacakları ya daülkelerine gelen bir turistle konuşabilecekleri kadar bir dilin yanı sıra, yüzeysel olmayansosyal diyaloglar kurabilecekleri bir dile sahip olmaları ?eşik düzeyi? olarak tanımlanmıştır.ngilizce için hazırlanmış olan eşik düzeyi çalışması kaynak alınarak yapılan bu çalışma,Türkçe için genel kavramlar dizini elde etmeyi amaçlamıştır. Bu dizin, yabancı dil olarakTürkçe öğrenen kişinin amacına yönelik olarak kullanacağı kavramları belirlemedehazırlanacak bir izlencede gereksinim çözümlemesinin ardından kullanılacaktır.