Türkiye-Abd ilişkilerinde gerginlik dönemleri (1949-2003)

Bu çalışmaya esas teşkil eden düşünce; 1 Mart 2003 tarihinde ortaya çıkan ?Tezkere Krizi? nin, Türkiye-ABD ilişkilerinde yeni bir gerginlik değil, İki kutuplu sistemin çöküşüyle başlayan, ancak ittifakın kuruluş esasları ve gelişimi ile de bağlantısı olan bir gerginlik döneminin, Irak'ın işgal edilmek istenmesi ile tırmandığı zirvede, açığa çıkan sonuç olduğu düşüncesidir. Bu çerçevede 1 Mart 2003 tarihinden sonrasını da bir gerginlik dönemi değil iki ülke arasındaki ilişkinin yeniden düzenlendiği süreç olarak görmek gerekir. Çalışma bu düşüncelerle Türkiye-ABD ilişkilerinde ?Tezkere Krizi? olarak bilinen olayın, tarihsel özgüllük ilkesi, İkinci Dünya Savaşı sonrası Türkiye- ABD ilişkilerinin bütünlüğü içerisinde ele alınmasına ve bu yolla iki ülke arasındaki ilişkiyi 1 Mart 2003 tarihine taşıyan gerginlik dönemini açıklamaya yönelik olarak tasarlanmıştır. Bu Türkiye-ABD ilişkilerinin kuruluş esasları, Küba ve Kıbrıs olayları nedeniyle iki ülke arasında ortaya çıkan sorunlar ve Türk dış politikasının bu olaylardan nasıl etkilendiği üzerinde ayrı ayrı durulmuştur. Soğuk Savaş'ın bitimi ve eş zamanlı olarak Irak'ın Kuveyt'i işgal etmesi ile başlayan süreç, Türkiye ve ABD dış politikalarında meydana gelen değişiklikleri de perspektif içerisinde tutarak Irak sorunu etrafında iki ülke arasında gelişen gerginlik incelenmiştir.11 Eylül 2001 saldırıları ve bu tarihten sonra ABD dış politikalarında meydana gelen değişim, Irak sorununa doğrudan etki etmiştir. Sonuçta ABD'nin uluslararası kurumlar ve hukuk kurallarını zorlayıcı politikaları, Türkiye'nin Irak konusundaki hassasiyetleri iki ülkeyi 1Mart 2003 tarihine taşımıştır.