Türkiye'de bazı iklim parametrelerinin coğrafi bilgi sistemleri destekli zamansal ve mekansal analizi

Türkiye'de son yıllarda iklim değişikliği üzerine yapılan çalışmalar hızla artmaktadır. Bununla beraber Coğrafi bilgi sistemleri teknolojisi ve mekansal istatistikler teknolojinin hızlı gelişimi ve yazılım fiyatlarının düşmesiyle sıklıkla kullanılır hale gelmiştir. Özellikle iklim değişiminin ve küresel ısınma konularının sıklıkla konuşulduğu günümüzde iklim parametrelerinin ve bunlara ilişkin değişimlerin farklı teknoloji ve disiplinleri de kullanılarak çalışılması büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmanın amacı, Türkiye'deki iklim verilerinden (minimum- maksimum ? ortalama sıcaklık, yağış, nem,vb) uygun olanlarının seçilip 1975-2007 yılları arası için iklim parametrelerinin değişiminin ve dağılımının CBS analizleri yardımıyla belirlenmesidir. Çalışmada, iklim parametreleri Kruskall-Wallis türdeşlik sınaması yardımıyla verilerin inhomojenliği ortaya konuldu. İklim parametrelerindeki değişim ise Mann Kendall testi yardımıyla belirlenecek, bölgesel olarak artış ve azalış eğilimleri istatistiksel olarak test edildi. Bununla beraber bu zamansal değişim deterministik ve jeoistatistiksel enterpolasyon verileri kullanılarak mekansal olarak modellendi. Yapılan uygulamalar sonucunda elde edilen önemli sonuçlar şöyle özetlenebilir. (1) Uygulanan enterpolasyon yöntemleri karşılaştırılarak en uygun ve en güvenilir enterpolasyon yönteminin Kriging yöntemi olduğu belirlendi. (2) Daha sonra istasyonlarda oluşan bu hatalarda kümelemelerin olup olmadığına bakıldı ve sonuç olarak hatalarda bir kümelemenin olmadığı ve hataların rastlantısal olarak dağıldığı görüldü.Anahtar Kelimeler : Coğrafi Bilgi Sistemleri, Kruskall-Wallis, Mann-Kendall, Kriging