Türkiye'de betonarme eğitim yapılarının deprem güçlendirme süreçlerinin mimari analizi: Tokat Erbaa örneği

Dünya varoluşundan itibaren canlıların en fazla etkilendikleri ve can kaybı yaşadıkları doğal afetlerden biri olan depremlerden korunmak için tarih boyunca çeşitli önlemler alınmıştır. Ülkemizin de büyük bölümünde faylanma mevcut olması sebebi ile deprem tehlikesi nüfusumuzun yarıdan fazlasını etkilemektedir. Ülkemizde bulunan yapıların büyük bölümü betonarme taşıyıcı sistem ile yapılmış olup, çeşitli nedenlerle yapının deprem esnasındaki davranışı olumsuz etkilenmektedir. Deprem anında etkilenmemesi gereken yapılarının başında eğitim yapıları gelmektedir. Deprem dayanımı açısından yeterli olmayan yapıların gerekli değerlendirmeler yapılarak güçlendirilme kararları verilmektedir. Bu güçlendirme süreçleri genellikle inşaat mühendisliği disiplini tarafından yönlendirilmekle beraber eğitim yapılarının güçlendirme süreçlerinde yapılarda önemli mimari değişiklikler de oluşabilmektedir. Ek olarak ülkemizde eğitim yapılarının deprem güçlendirme süreçlerinde yapılara doğrudan depreme karşı güçlendirme amaçlı olmayan ancak yapıların modern standartlara getirilmesini sağlayan tadilatlar ve ekler de yapılmaktadır. Bu tez çalışması kapsamında öncelikle deprem kavramı incelenmiş ve Tokat ve Erbaa bölgesinin sismik yapısı ile geçmişi ortaya konmuştur. Daha sonra bir literatür çalışması gerçekleştirilerek Türkiye'de betonarme eğitim yapılarının Türkiye bina deprem Yönetmeliği hükümleri doğrultusunda depreme karşı güçlendirilme süreçleri ve kullanılan yöntemler hakkında derinlemesine bilgi toplanmıştır. Ek olarak Türkiye'de eğitim yapılarının tasarımında kullanılan güncel standartlar ve ilgili kurumların sıklıkla kullandıkları tip projelerin de bir dökümü yapılmıştır. Bunu takiben depreme karşı güçlendirme süreçleri bitmiş veya devam eden Tokat İli Erbaa İlçesinde bulunan Atatürk İlkokulu, Hüseyin Özdilek Ortaokulu ve Kemal Kıvırcıoğlu İlkokulu-Ortaokulu yapıları üzerinde bir alan çalışması yapılmıştır. Toplanan tüm bilgiler ışığında bu yapıların deprem güçlendirme süreçleri öncesinde ve sonrasındaki mimari özellikleri incelenerek mimari bir karşılaştırma ve değerlendirme gerçekleştirilmiştir. Güçlendirme uygulaması sonrası, yapıda oluşan değişiklikler incelenerek, kullanılan güçlendirme çeşitlerinin mimari olarak yapıda yarattığı olumlu ve olumsuz yönler incelenerek mimari bir değerlendirme gerçekleştirilmiştir.