Türkiye'de çifte dezavantajlılık bağlamında uluslararası koruma ve geçici koruma altındaki engellilerin sorunlarının değerlendirilmesi: Yalova ili örneği

Geçmişten günümüze dek göç olgusu her zaman varlığını korumuştur. Yaşanılan göç yalnızca göç alan devletleri değil küreselleşmenin hissedildiği tüm coğrafyaları ekonomik, sosyal, kültürel açılardan etkilemektedir. Coğrafi konum açısından önemli bir yere sahip olan Türkiye stratejik açıdan uluslararası ve geçici koruma kapsamında bulunan yabancılar için önemli bir yeri temsil etmektedir. Göç süreci göç eden bireyleri etkilediği gibi göç edilen ülkede yaşayan bireyleri de olumlu ve olumsuz yönden etkilemektedir. Günümüzde önemli bir konuma sahip olan Yalova ili gelişmiş illerle çevrili olması göçün etki alanını genişleterek engelli göçmenlerin çok fazla göç ettiği bir il haline gelmiştir. Etrafı başta İstanbul olmak üzere büyük şehirlerle çevrili olan Yalova ili de göçmenlerin tercih ettiği iller arasındadır. Uluslararası koruma ve geçici koruma statüsü altında bulunan yabancılar arasında da doğuştan veya sonradan engeli olan kişilerde bulunmaktadır. Esasen engellilik bireylerin günlük ihtiyaçlarını karşılama konusundaki zorlukların yanı sıra toplumsal yaşama katılımlarını da zorlaştırmaktadır. Engelli ve yabancı olmak ise çifte dezavantaj oluşturmaktadır. Diğer yabancılara göre daha fazla desteğe ihtiyaç duyan engelli yabancıların yaşadıkları bu çifte dezavantajlılığın ortaya çıkardığı sorunlarla mücadeleleri yaşamları boyunca devam etmektedir. Göç süreci ve sonrasında kırılgan gruplar içerisinde yer alan engelli yabancıların ihtiyaçlarının karşılanmasında yaşadıkları zorluklar ve içinde bulundukları koşulların yetersizliği dezavantajlı ola hallerini daha da pekiştirmektedir. Bu çalışmada Türkiye'ye sığınan ve kendilerine uluslararası koruma ve geçici koruma statüsü tanınan engelli yabancıların çifte dezavantajlı bireyler olarak yaşadıkları sorunlar Yalova ili bağlamında değerlendirilmektedir. Nitel çalışma kapsamında geçici koruma/uluslararası koruma statüsü verilen 9 engelli yabancı ile görüşme yapılarak çifte dezavantajlı olarak yaşadıkları sorunlar, yaşam mücadeleleri, sahip oldukları olanaklar, engellilik türüne ilişkin sağlık hizmetlerinde yaşanan sorunlar, maddi yetersizlik karşısında verilen destekler ortaya konulmaya çalışılmıştır.