Türkiye'de COVİD-19 salgın yönetiminin liderlik davranışları açısından değerlendirilmesi: Fahrettin Koca örneği

Bu çalışmada, "Covid-19 salgınıyla mücadelede liderin sergilediği davranışlarla başarılı bir kriz yönetimi arasında nasıl bir ilişki bulunmaktadır?" sorusuna cevap aranmaktadır. Bu çalışma, Türkiye'de Covid-19 salgın sürecinin etkin bir şekilde yönetilmesinde liderin sergilediği davranışların rolünü ortaya çıkarmak ve kriz yönetimi iletişiminin yürütücüsü ve sözcüsü olan Fahrettin Koca'nın salgın sürecinde sergilediği liderlik tarzlarını incelemek amacıyla yapılmıştır. Kriz yönetiminde etkili olan liderlik tarzlarının belirlenmesinde davranışsal liderlik teorisi kapsamında, yöneticilerin hangi davranışları sergileyerek daha başarılı oldukları ortaya çıkarılmıştır. Araştırmanın kapsamı çerçevesinde, Covid-19 salgını sürecinde Sayın Fahrettin Koca'nın bilim kurulu raporlarındaki paylaşımları ve basın bülteni demeçleri incelenmiştir. Çalışmada, keşfedici nitel araştırma yöntemi kullanılarak Fahrettin Koca örneği üzerinden liderlik tarzları ve salgın yönetimi arasındaki ilişki incelendiğinden dolayı keşfedici örnek olay çalışması uygulanmıştır. Çalışma kapsamında iki farklı veri toplama tekniği kullanılmıştır. Örneklem belirlenmesinde amaçlı örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Birincisi örneklem olarak alınan Fahrettin Koca'nın Covid-19 salgınının başlangıcından itibaren ilk 18 aylık süreç içinde bilim kurulu raporlarındaki paylaşımlarını ve söylemlerini konu alan doküman incelemesi, ikincisi ise alanında uzman kişilerden oluşan belli bir gruba yüz yüze olarak uygulanan derinlemesine görüşme tekniğidir. Çalışma kapsamında elde edilen veriler nitel veri analiz programlarından birisi olan MAXQDA programı kullanılarak analiz edilmiştir. Bu bağlamda, kriz döneminde etkili olan liderlik türleri arasında Fahrettin Koca'nın görev odaklı liderlik özelliklerini oldukça yüksek düzeyde sergilediği ortaya çıkmıştır. Covid-19 salgınının ortaya çıkardığı zorluklarla mücadelede ilk olarak işine odaklılığı, sorumluluğu, kararlı ve azimli olmayı vurgulayan görev odaklı liderliğin önemli bir etkisinin olduğu tespit edilmiştir. Türkiye'nin sahip olduğu kültürel değerlerin, yönetsel yapının ve çevresel faktörlerin liderin davranışı üzerinde önemli bir etkisi olduğu tespit edilmiştir. Fahrettin Koca'nın bilimsel, samimi, işine odaklı, sorumluluk sahibi, şeffaflık, dürüstlük, kararlılık, doğru ve zamanında bilgilendirme gibi özellikleri sayesinde güven veren bir liderlik profili sergilediği ortaya çıkmıştır. Covid-19 salgınının etkin yönetiminde Türk toplumunda güven kavramı ön plana çıkmıştır. Lidere duyulan güven duygusunun salgın sürecinin başarılı yönetilmesi üzerinde en önemli belirleyici unsurlardan birisi olduğu tespit edilmiştir.