Türkiye ve D-8 ülkeleri arasındaki endüstri içi ticaretin incelenmesi

Klasik ve yeni dış ticaret teorilerinin ülkelerin dış ticaretini açıklamadaki yetersizliğini gidermek amacıyla, endüstri içi ticaret ortaya çıkmıştır. Endüstri içi ticareti etkileyen ülkeye ve endüstriye özgü belirleyiciler bulunmaktadır. Bu çalışmada, Türkiye ile D-8 ülkeleri arasındaki endüstri içi ticaretin incelenmesi için, 2002-2022 yılları arasındaki SITC 3 basamaklı veriler kullanılmıştır. Endüstri içi ticaretin incelenmesi için, literatürde yaygın olarak kullanılan Standart ve Uyarlanmış Grubel-Lloyd endeksi kullanılmıştır. Analiz sonucunda, Türkiye'nin endüstri içi ticaret oranlarının bazı sektörlerde Endonezya, Mısır ve Pakistan ile ticarette, görece daha yüksek olduğu gözlemlenmiştir. Türkiye'nin D-8 ile olan toplam ticareti incelendiğinde, endüstri içi ticaretin, sektör 6 ve 8'de ortaya çıktığı, diğer sektörlerde ise endüstriler arası ticaret şeklinde gerçekleştiği görülmektedir. Dolayısıyla Türkiye'nin ilgili ülkeler ve D-8 ile gerçekleşen ticaretine bakıldığında, endüstri içi ticaret genel olarak yüksek değildir. Bu durum, Türkiye'nin ilgili ülkelerle ve D-8 ile rakip olmaktan ziyade, tamamlayıcı bir ticaret gerçekleştirdiğine işaret etmektedir.