Opportunities and barriers for the application of solar heat for industrial processes technologies to Turkish industrial parks

Ulusal On Birinci Kalkınma Planında (2019-2023) belirtildiği üzere Türkiye'de alternatif enerji kaynakları oluşturulması ve kullanılması temel hedeflerden biridir. Bu kapsamı destekleyecek şekilde kurgulanan tez çalışması, Türkiye'deki organize sanayi bölgelerindeki (OSB) güneş enerjsinin endüstriyel kazan ve proses ısıtma sistemlerinde kullanımına yönelik imkân ve engelleri araştırmaktadır. Çalışma, Avrupa Birliği UFUK 2020- Integrating National Research Agendas on Solar Heat for Industrial Processes (INSHIP) projesinin bir parçası olarak, endüstride güneş enerjisi ile çalışan ısıtma-soğutma teknolojileri üzerine ECRIA'yı (Avrupa Ortak Araştırma ve Yenilik Gündemi) desteklemek için tasarlanmıştır. İlk olarak, güneş enerjisi başta olmak üzere ulusal yenilenebilir enerji (YE) potansiyeli ve bu teknolojilerin politik ve yasal çerçevesi özetlenmiştir. Sonrasında Kayseri OSB'de gerçekleştirilen iki adet saha araştırması ile devam edilmiştir. Mevcut üreten tüketici modellerindeki (YE teknolojisine sahip sanayi kuruluşu) temel eğilimlere bakarak teknolojik gelişimin itici güçleri ve güneş enerjili ısıtma-soğutma teknolojilerinin önündeki imkan ve engelleri incelenmektedir. Bu faktörler baz alınarak, OSB'deki üreten tüketici, modellerinin uzun vadede artması ve sürdürülebilir bir enerji kullanımı için nelerin gerekli olduğu konusunda bir tartışmanın altyapısını oluşturur. Endüstriyel proseslerde kullanılacak termal güneş sistemleri ile çalışma, gelecekteki tüketici modelleri hakkında daha sağlam bir politika ve yasal çerçeve oluşturmayı hedefler ve öneriler sunar. Bu bağlamda genel gaye Türkiye'nin yenilenebilir enerji kaynaklarını çeşitlendirmek, kapasiteyi arttırmak ve bu teknolojilerin uygulanması ve yaygınlaştırılması ile tüketiciyi bilinçlendirme ve ulusal ve uluslararası pazarda önemli bir tedarikçi olmaktır. Mevcut durum analizine bakıldığında OSB bölgelerinde en çok tercih edilen opsiyon Tarife Garantisinden (FiT) yararlanılarak kullanılan Fotovoltaik çatı sistemleridir. Mevcut tüketici modeli incelendiğinde; öncü/girişimci bir yatırımcının oluşturduğu sinerji ve döngü sayesinde, diyer bir deyişle mevcut yatırımcılar (üreten tüketici) tarafından yapılan sözlü pazarlama ile yayıldığı gözlenmiştir. Bu durum, devletin sunduğu yatırım teşvik faaliyetleri ile birleştirildiğinde yeni teknolojiler için en etkili itici güç haline gelmektedir. Toplanan veri setine göre, teşvikler ve finansal destek, endüstrilerin kendi kendine üretici-tüketici tercihlerinde en önemli faktördür. Endüstriyel kuruluşlar bariz bir şekilde ısıtma ve soğutma talepleri için güneş enerjisinin kullanımı ile ilgilenmektedirler ve kendi kendine yeterli enerji ve güvenli bir enerji arzına sahip olma arzuları mevcuttur. Fakat bu teknolojiye ait bir politika, düzenleyici çerçevenin olmaması ve farkındalık eksikliği gibi belirlenen engeller, OSB'de güneş termal enerji sistemlerinin kullanımının yaygınlaşmasını engellemektedir. Genel olarak sonuçlar, sanayileşmenin yoğunlaştığı bölgelerde güneş enerjisinin kullanım potansiyelinin ve pazarlama imkanın varlığını ve ileriye doğru bir adım atmaya hevesli potansiyel yatırımcıların varlığını göstermektedir. Engelleri ve imkanları hesaba katarak, hükümetin endüstriyel tüketicilerin büyümesini ve bu teknolojinin yayılmasını teşvik etme fırsatları vardır. Güneş enerjisinin endüstriyel kazan ve proses ısıtma sistemlerinde kullanımı hükümet ve sanayi için bir kazan-kazan yaklaşımı sunar. Sanayi kaynaklı enerji sektörünün ısıtma ve soğutma ihtiyaçlarını karşılarken ulusal temiz enerji kaynaklarını kullanarak sürdürülebilir kalkınma ile beraber dekarbonizasyona da katkıda bulunur.