Türkiye'de toplu konut beklentileri, politikaları ve uygulamaları, 1960'lar – 1980'ler: Sincan – Elvanköy yeni kent deneyi ile orta sınıfın konutlandırılması

Bu çalışma, Türkiye'deki konut politikaları ve uygulamalarının izlerini takip edebilmek için konut sorununun ortak dinamiklerini farklı ortamlarda karşılaştırmalı olarak incelemektedir. Cumhuriyetin ilanından sonra bürokratik çekirdeğin başkent Ankara'ya taşınmasıyla konut sorunu ivme kazanmıştır. Ulusal burjuvazinin bu kentteki yaşam kalıplarını oluşturabilmek için Türkiye'de orta sınıfın bel kemiğini oluşturan bürokrat ve memurların isteklerine yönelik konut politikaları uygulanmıştır. Hükümet, konut üretimini işletmek ve finanse etmek için belirli politikalar çıkarmış ve kendine özgü kurumlar kurmuştur; bu girişimler öncelikle İkinci Dünya Savaşı'nın sonuna kadar Ankara'daki orta sınıfın bireysel çabalarına katkıda bulunmuştur. Bu arada, şehir merkezinin hızlı kentleşmesine tepki olarak konut arzı kooperatifler, toplu konut şirketleri, yerel yönetimler, yap-satçı ve gecekondu ile gelişmiştir. Bu nedenle orta sınıf aileler, Ankara'nın keşfedilmemiş bölgelerinde toplu konut yerleşimlerini tercih ederek, kent merkezlerinden kopuk uydu kentlerin oluşumunu hızlandırmıştır. Önde gelen toplu konut uygulamaları, 1960'lardan sonra Ankara'da dikkat çeken yükselen bir toplumsal bileşen olarak yeni orta sınıfla bağlantılı söylemleri ve tartışmalarıyla yeniden şekillenmiştir. 1980'lerden sonra Ankara'da orta sınıf için banliyö toplu konut deneyine özel ilgiyle, bu çalışma, ulusal ve uluslararası mimari tartışmanın iç içe geçmiş dinamiklerini ortaya koymak için Sincan - Elvanköy Yeni Kenti'ni araştırmaktadır. Sincan – Elvanköy Yeni Kenti, toplu konut yerleşimi ile kent dokusunu bir düğüm noktasında bütünleştiren demiryolu ve karayolu ile doğrudan bağlantısıyla bir atılım gerçekleştirdi. Bu nedenle tezin amacı, 1960-1980'lerde Türkiye'nin mimari gündeminin ana tartışma konusu olarak toplu konut yerleşimleri üzerinde kafa yorarak, mimari söylemde konut sorununun gelişen dinamiklerini araştırmak ve ortaya koymaktır.