Econometric modelling of the monetary aggregates in Turkey

Bu çalışma, Türkiye'deki para talebini eş-bütünleşme yöntemi ile modellemeye çalışmaktadır. Bu amaçla, Mİ, M2, M3a, M3 ve LO tanımlı parasal büyüklüklerin her biri 1987-1997 dönemi için farklı değişkenler ile test edilmiştir. En geniş model, para talebini reel gelir, vadeli mevduat faizleri, hazine bonolarının faizleri ve enflasyon değişkeni ile açıklamaya çalışmaktadır. Eş-bütünleşme yöntemi veri setinin belirli özelliklerde olmasını gerektirdiğinden tezde, öncelikle veri setinin zaman serisi özellikleri incelenmiş, daha sonra eş-bütünleşme ve zayıf dışsallık test edilmiştir. Pek çok değişken için zayıf dışsallık geçerli bulunamadığından, bir sonraki aşamada her para tanımı için ECM modelleri formüle edilmiştir. Gerek uzun dönem para talebini inceleyen eş-bütünleşme yönteminden ve gerekse reel para stoğu ile uzun dönem para talebi değişkenlerinin geçici nedensellik ilişkisini inceleyen ECM modellerinden çıkan sonuçlar Türkiye'de durağan bir uzun dönem para talebi olduğu hipotezim kuvvetle desteklemektedir. Aynı zamanda, ECM modellerinin diagnostic testleri Türkiye'deki para talebi fonksiyonlarının 1987-1997 dönemi içindeki finansal liberalizasyon programlarının etkisine, yüksek ve değişken enflasyona ve özellikle 1994'te yaşanan finansal krize rağmen parametre sabitliğini koruduğunu göstermiştir. Anahtar Kelimeler: Parasal Büyüklükler, Eş-bütünleşme, Zayıf Dışsallık, ECM modeli