Türkiye ekonomisinde işsizlik ve enflasyon arasındaki ilişki: 1983-2020 yılları analizi

Bir ülke ekonomisinin gidişatı ve ülkenin refah düzeyi hakkında tahmin yürütülmesinde yardımcı olan iktisadi göstergelerden başı çeken; işsizlik oranı ve enflasyon oranı olmaktadır. Söz konusu göstergeler arasındaki ilişki, iktisat teorisinde Phillips Eğrisi olarak tanımlanmaktadır. Bu kapsamda Phillips Eğrisi ise, literatürde oldukça tartışılan konuların başında yer almaktadır. Göstergeler arasındaki ilişkinin tartışmaları da bu anlamda köklü bir geçmişe sahiptir. Aslında yapılan çalışma sonuçlarının da çeşitlilik göstermesi, bu tartışmaları günümüzde de devamlı kılmaktadır. Bu çalışmada her ülke ekonomisi için önemli, gerek sonuçları gerekse etkileri bakımından ülke ekonomisine ve sosyolojine ağır hasarlar bırakan işsizlik ve enflasyon oranlarının arasındaki ilişki, Türkiye Ekonomisi için sınanmıştır. Türkiye Ekonomisi için Phillips Eğrisinin geçerli olup olmadığı, geçerli ise birbirini nasıl ve ne yönde etkilediğinin merak edilmesi; çalışmanın amacını oluşturmaktadır. Bu kapsamda, 1983-2020 yıllarını içeren çalışmada öncelikli olarak ilgili değişkenler teorik çerçevede incelenmiş, ardından söz konusu değişkenlerin ilgili yıllardaki yıllık verileri kullanılarak, zaman serisi analizi ışığında sorulara cevap aranmıştır. Analizde sırasıyla; ADF ve PP birim kök testleri, VAR analizi, Engle-Granger Eşbütünleşme ve Granger Nedenselik testleri kullanılmıştır. Çalışmada ulaşılan bulgu ise, enflasyon ile işsizlik oranlarının eşbütünleşik olduğu, seriler arasında uzun dönemli bir ilişkinin olduğu ve enflasyondan işsizliğe tek yönlü bir nedenselliğin olduğu tespit edilerek, Phillips Eğrisi'nin ilgili yıllar dahilinde Türkiye Ekonomisi bakımından teorik yönde geçerli kılındığı sonucuna ulaşılmıştır.