Türkiye endüstriyel mutfak sektörünün rekabetçilik analizi ve rekabet stratejileri

Bu tez çalışması, Türkiye endüstriyel mutfak sektörünün rekabetçilik düzeyini belirlemeyi ve sektörde faaliyet gösteren işletmelerin değişik rekabet güçleri karşısında, izlemeyi tercih ettikleri rekabet stratejilerini belirlemeye çalışmıştır. Elmas modelinin sektörlere uygulanması ile belirli bir sektörün toplam rekabetçilik pozisyonu belirlenebilmektedir. Porter, modelinde sadece devlet tabanlı ekonomik ve sosyal faktörlerin değil, aynı zamanda özelleşmiş koşullar altında firma yapıları, güçlü teknoloji ve bilgi birikimleri, kültür gibi faktörlerin de önemine işaret etmektedir. Elmas şeklinde tasarımlanan modelde bir sektörün rekabet avantajını etkileyen dört ana faktör belirlenmiştir. Bu temel değişkenler elmasın köşelerini oluşturan girdi koşulları, firma stratejisi ve rekabet yapısı, talep koşulları, ilgili ve destekleyici kuruluşlardır.Devlet ise bu dört faktörü dışardan etkileyen bir başka değişken olarak modelde yer almaktadır. Rekabet avantajını belirleyen elmas modeli, bir sistem ortaya çıkarmakta, bu nedenle temel değişkenler tek tek değil, birlikte rekabet avantajlarını belirlemektedirler. Dolayısıyla sistem dinamik bir yapı kazanmaktadır. Rekabet stratejisi kavramı, Michael E. Porter'ın eser ve makalelerinde işlediği rekabet stratejisi kavramından yola çıkılarak ele alınmıştır. Michael E. Porter üç tip rekabet stratejisi belirlemiştir. Bunlar maliyet liderliği, farklılaştırma ve odaklanmadır. Bu üç strateji Porter'a göre ancak tek tek uygulanabilir. Aynı anda iki strateji uygulamak isteyen şirket "?arada sıkışıp kalma? durmuyla karşı karşıya gelir ve otomatikman rakiplerinin gerisinde kalır. Yine Michael E. Porter'a göre yeni girenler, tedarikçiler, alıcılar, ikame mallar ve mevcut rakipler olmak üzere beş çeşit rekabet gücü bulunmaktadır. Genel olarak şirketler iş yaptıkları tedarikçileri, alıcıları ve ikame malları rakip olarak görmezler ve rekabet stratejisi belirlerken ağırlıklı olarak bu sayılan unsurları değerlendirmezler. Rakip olarak genellikle sektör içindeki mevcut rakipler ve sektöre yeni girecek rakipler ele alınır. Ama günümüz koşullarının rekabetçiliği, hafife alınan rekabet unsurlarının daha sonra şirket performansları üzerinde büyük etkilerde bulunmasına neden olmaktadır. Bu çalışmada özellikle ulaşılmak istenen sonuç, sektörün mevcut rekabetçilik düzeyini ortaya koyarak firmaların Porter'ın belirlediği rekabet güçleri karşısında uyguladıkları stratejileri belirlemektir.