Türkiye'de finansal istikrarsızlık konusunun Post Keynesyen açıdan analizi

Post Keynesyen-Minskyen finansal istikrarsızlık hipotezine göre kapitalist ekonomiler doğası gereği istikrarsız ve kırılgandır. Kapitalist ekonomilerde, ekonomide yer alan aktörlerin içgüdüsel davranışlarında meydana gelen değişmelerin sonucu olarak ekonomik büyüme dönemlerinde finansal kriz ortaya çıkmaktadır. Hyman Minsky, bize yatırım yapmanın iyi beklentilere sahip olduğu zaman genellikle en yüksek risk alma vaktinin geldiğini göstermektedir. Ekonomik büyümenin yaşandığı ilk dönemlerde kendi kendinden güç alan ve kendini besleyen iyimserlik sonucunda borçlanma, kar oranlarıyla birlikte yükselmektedir. Borçlanma düzeyinin yükselmesi, artması ile beraber büyümenin ileri dönemlerinde finansal varlıklar finansal yükümlülükleri karşılamakta bir hayli zorluk çekmektedir. Bunun sonucu olarak sistemin içinde veya dışında gelişen olay veya şok, varlık fiyatlarının gelecekteki beklentiler hakkındaki bekleyişleri değiştirmektedir ve böylece finansal kriz tetiklenmektedir. İstikrarlı ve kurumsal bir yapıda kar fırsatlarının finansal yatırımcılara açık olması, finansal aracıların karlarını maksimum noktaya çekmek için finansal yenilikler yapması ve para otoritelerinin yasal ve yönetsel müdahaleleri, finansal sistemi içinde bulunduğu mevcut sağlam bir yapıdan kırılgan bir yapıya geçmesine neden olmaktadır. Finansal istikrarsızlık ekonomik faaliyetleri olumsuz bir şekilde etkilemektedir. Bu etki zamanla yerini krize bırakmaktadır. Finansal olarak gelişmemiş ve sıkça krize rastlayan bir ekonomide büyüme olumsuz yönde etkilenmektedir. Ekonomik büyümenin yaşandığı ilk dönemlerde kendi kendinden güç alan ve kendini besleyen iyimserlik sonucunda borçlanma, kar oranlarıyla birlikte yükselmektedir. Borçlanma düzeyinin yükselmesi, artması ile beraber büyümenin ileri dönemlerinde finansal varlıklar finansal yükümlülükleri karşılamakta bir hayli zorluk çekmektedir. Bunun sonucu olarak sistemin içinde veya dışında gelişen olay veya şok, varlık fiyatlarının gelecekteki beklentiler hakkındaki bekleyişleri değiştirmektedir ve böylece finansal kriz tetiklenmektedir. Bu tez, finansal istikrarsızlığın tanımını, nedenlerini ve sonuçlarını derinlemesine inceleyerek, Türkiye'deki finansal krizlerin dinamiklerini açıklamayı amaçlamaktadır. Finansal istikrarsızlık, ekonomik sistemlerin sürdürülebilirliğini tehdit eden bir olgu olarak tanımlanmakta ve Minsky'nin finansal istikrarsızlık hipotezi bu süreçte önemli bir çerçeve sunmaktadır. Minsky'nin teorileri, ekonomik aktörlerin risk alma eğilimleri, finansal davranış biçimleri ve bu davranışların krizlere yol açma mekanizmalarını açıklamaktadır. Anahtar Kelimeler: Post Keynesyen, Finansal istikrarsızlık, Kriz, Türkiye krizleri, Minsky