Türkiye fındık piyasasında lisanslı depoculuk sisteminin değerlendirilmesi

Lisanslı Depoculuk Sistemi (LDS) ve sistem ile bağlantılı olan ticaret borsaları ya da belirli emtiaların alım satım işlemleri üzerine uzmanlaşmış Ürün İhtisas Borsaları, özellikle dayanıklı ve bu nedenle depolanmak için uygun olan tarım ürünleri piyasalarının dönüşümü ve gelişimi için önerilen önemli yapısal unsurlardandır. Depoculuk sistemi istenilen yapı, kalite, miktar ve özellikte ürüne ulaşım şeklini dönüştürmekte, ürün borsaları da bu ürünlerin pazarlanmasını, alım satımını kolaylaştırıcı platformların oluşmasına neden olmaktadır. Ülke örneklerinden de yola çıkılarak gerçekleştirilen bu yapılar ve yapıların sağladığı avantajlar sonucunda Türkiye'de de ilk olarak hukuki boyutta daha sonraki yıllar ise fiziki olarak faaliyete geçici adımlar atmıştır. Dayanıklı tarım ürünleri piyasalarında LDS ve sisteme entegre yapıların dönüştürücü olacağı, sistemin özellikle dünya üretiminde önemli bir yere sahip olduğumuz fındık ürünü için verilen öneriler arasında ilk sırada yer aldığı bilinmektedir. Bu nedenle çalışmada, LDS için 2005'ten bu yana Türkiye'de gerçekleşmiş gelişmeler incelenmiş, özellikle fındık piyasasının sisteme entegrasyonu için neler yapıldığı araştırılmıştır. Uygulamalar fındık üretim hacminin ufak bir kısmını oluştursa da entegrasyon için yeni adımlar atılmış ve yapılar oluşturulmuştur. Tarım piyasasında sistemin kapsamı genişletilmek istenmekte ancak fındık özelinde özellikle üretici tarafının çoğunlukla küçük ölçekli olması, yıllar içerisinde piyasa aktörlerin geliştirdiği informel ilişkiler, uzun yıllar piyasada kamu müdahalesinin etkili olması ve bunun yarattığı alışkanlıklar gibi unsurların çok önemli olduğu ve bunların incelenerek politika üretilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Fındık Ürünü, Fındık Piyasası, Lisanslı Depoculuk Sistemi, Ürün Senedi, Ürün Borsası