Türkiye'de göç politikalarının şekillenmesinde dinin etkisi

Göçler, göç eden kişilerin kültürel, sosyal, etnik ve dini aidiyetlerinden dolayı toplumsal yapıyı değiştirebilmektedir. Göçler, Birinci Dünya Savaşı öncesi ve sonrasında yeni ulus devletlerin ortaya çıkmasında ve ulus inşa sürecinde önemli bir rol oynamıştır. Birçok devlet, ulus inşa sürecini destekleyen göçler almış ve bu inşaya uygun olmayan grupların da ülkelerinden göç etmelerini sağlamıştır. Bu durum ülkelerin göç politikalarının şekillenmesinde büyük oranda etkili olmuştur. Türkiye Cumhuriyeti'nin ulus-devlet inşası ise 1923 öncesi ve sonrasında gerçekleşen göçlerle sağlanmaya çalışılmıştır. Anadolu toprakları bu doğrultuda Müslüman ve gayr-i Müslim göçlerine ev sahipliği yapmıştır. Bu çalışmada, Türkiye'de tek partili dönemde (1923-1950) gerçekleşen göçler tarihsel süreç içerisinde karşılaştırmalı yöntemle incelenmiştir. Çalışma iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Müslümanların Türkiye'ye göçleri incelenmiştir. İkinci bölümde ise Türkiye'de gerçekleşen ve gerçekleşmesi mevzubahis olan gayr-i Müslim göçlerine ve Türkiye Cumhuriyeti'nin bu göçlere karşı tutumuna yer verilmiştir. Tüm bu göçler üzerinden Türkiye'de tek partili dönemde göç politikalarının şekillenmesinde dinin etkisi tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu çalışma sonucunda, Türkiye Cumhuriyeti'nin göç konusunda Müslümanlara ve gayrimüslimlere karşı iki farklı tutum sergilediği, ulus-devlet inşasında etnik mensubiyetten çok dinî mensubiyetin belirleyici olduğu tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Din, Göç, Ulus-devlet, Tek Partili Dönem, Göç politikaları