Türkiye ve komşu uçuş bilgi bölgeleri için bütünleşik serbest rota hava sahası uygulaması ve etkileri

Avrupa hava sahasında 2008‟den beri SESAR öncülüğünde uygulamaya koyulan ve giderek yayılan serbest rota hava sahası (FRA) ve bütünleşik serbest rota hava sahası (Cross-border FRA) uygulamaları bu çalışmaya konu olmuştur. Çalışmada Türkiye hava sahasının en yoğun günlerinden biri olan 9 Ağustos 2019 tarihine ait AIRAC verileriyle oluşturulan NEST hızlı zamanlı simülasyon programının çıktıları kullanılmıştır. Simülasyon modelleri Türkiye ile Bulgaristan, Romanya, Ukrayna ve Moldova‟nın farklı kombinasyonlarda bir araya gelerek FL285 ve üzerinde Cross border FRA uygulayacakları şekilde oluşturulmuştur. Elde edilen simülasyon çıktıları ışığında 5 Durum değerlendirilmiştir. İlgili hava sahalarına Cross-border FRA uygulanması durumunda uçuş mesafesi, yakıt ekonomisi, çevresel etki gibi hususlar uçuş yörüngelerine ve Türkiye hava sahasına olan etkileri açısından incelenmiştir. İncelemelerde Ukrayna hava sahasının açılmasının çevre ülkelere ve uçuşlara olan etkisi dikkat çekmiştir. Ukrayna hava sahasının açılmasıyla uçuş mesafelerindeki düşüşün yanında Türkiye hava sahasındaki katediş mesafelerinin azalması da gözlemlenmiştir. Ukrayna hava sahasının açık olduğu 3 Durum, analizlerde yakın sonuçlar vermiştir. Neticede Türkiye ve Ukrayna arasında gerçekleştirilecek Cross-border FRA operasyonlarının daha uygulanabilir olabileceği sonucuna ulaşılmıştır.