Türkiye küçükbaş hayvan yetiştiriciliği potansiyelinin belirlenmesi: Fiyat projeksiyonunun yapılması

Türkiye coğrafi özellikleri bakımından her türlü hayvancılık faaliyetlerinin yapılması için uygun ortam ve potansiyele sahiptir. Bu faaliyetler arasında küçükbaş hayvancılık önemli bir yer tutmaktadır. Türkiye'de 1975'li yıllarda 40,54 milyon baş koyun bulunurken bu miktar 2010'lu yıllara kadar 21,79 milyona kadar düşmüştür. Bu tarihten sonra artan destekler ve hayvancılığın önemi ile koyun popülasyonu 2022 yılında 44,69 milyon olurken, keçi sayısı da 11,58 milyon ve toplam küçükbaş sayısı ise 56,27 milyon olarak belirlenmiştir. Üretime yönelik planlamaların yapılabilmesi için üretim potansiyelinin ve fiyatların tahmin edilmesi gerekmektedir. Bunun için çalışma kapsamında kırmızı et piyasasına yönelik bir tahmin gerçekleştirilmiştir. Kırmızı et üretim miktarına ait tahminlerde (2000-2021) 21 yıllık zaman serisi verileri kullanılmış ve çift üstel düzeltme metodu ile tahminler gerçekleştirilmiştir. Belirtilen zaman serisine ilişkin (Kolmogorow Smirnow) normallik testi uygulanmış ve veri setinin normal dağılım gösterdiği tespit edilmiştir. Toplam kırmızı et üretim miktarı içinde, koyun etinin oranı 2021 yılında %19 iken 2025 yılında %22 düzeyine çıkması öngörülmektedir. Hayvan varlığının tahminlemesinde 19 yıllık (2003-2021) zaman serisi incelenmiştir. Büyük ve küçükbaş hayvan sayılarına ilişkin olarak sığır, koyun ve keçi hayvan sayılarına ait zaman serilerine çift üstel düzeltme yöntemi uygulanarak 5 yıllık (2022-2026) tahminler yapılmıştır. 2020 yılında 72 milyon baş olan toplam hayvan sayısının 2025 yılında 94 milyon başa yükseleceği öngörülmektedir. 2020 yılında toplam canlı hayvan varlığının %75'ini küçükbaş %25'ini ise büyükbaş hayvanlar oluştururken, 2025 yılında ise toplam canlı hayvan varlığı içinde büyükbaşların oranının %20 düzeyine düşeceği tahmin edilmektedir. Yapılan değerlendirmede Türkiye kişi başı kırmızı et tüketim miktarı 2020 yılında 17,3 kg olarak gerçekleşmiş ve 2025 yılına kadar artarak 17,6 kg düzeyine çıkacağı hesaplanmıştır. Ayrıca karkas kırmızı et fiyatları üzerinde yapılan tahminde, 2020 yılında 77 TL olan karkas kırmızı et fiyatının 2023'e kadar yükseliş trendini sürdürerek 180 TL civarına yükselmesi ve 2025 yılında 147,4 TL'ye düşmesi tahmin edilmektedir.