Türkiye'de mamografi aygıt özellikleri, kullanımı ve mamografi eğitiminin niteliksel ve niceliksel çözümlemesi

AMAÇ: Türkiye'de mamografi niteliğinin arttırılması ve tek biçim haline getirilmesiçalışmalarına kılavuz olmak üzere, bulunan aygıt sayısının, niteliği belirleyengereçlerin sayısının ve mamografi ile ilgili uygulamaların şekil ve niteliğinin ortayaçıkarılmasıdır.GEREÇ VE YÖNTEM: Soru dizisi, Türkiye Atom Enerji Kurumu ve İl SağlıkMüdürlükleri'nde kayıtlı mamografi aygıtı bulunan tüm kurumlara gönderilmiştir.Çalışma, hazırlanan soru dizisine gönüllü merkezlerce gönderilen yanıtlarınçözümlenmesi esasına dayanmaktadır.BULGULAR: Türkiye'deki MG aygıtlarının kesin sayısı bilinmemektedir. Kırk yaşve üstü kadın nüfusunun %5 'i kendi illerinde MG servisinden yararlanamamaktadır.İkizyüz yetmiş merkez soru dizimizi yanıtladı. Aygıtların %21 'inde AEC, %34 'ündespot grafi, %43 'ünde büyütme grafisi kullanılmamaktadır. %63'ünde işaretlemedüzeneği olduğu halde kullanılmamaktadır. MG filmleri %85 hastalara verilmektedir.Mamografi merkezlerinin %16' sında etiketleme yapılmamaktadır. Merkezlerin%23'ünde yalnız küçük kaset kullanılmaktadır. Filmlerin saklandığı ortamların%58'inde ısı, %94'ünde nem koşulları uygun değil ya da bilinmemektedir; %25'indeışık, %15'inde radyasyon maruziyeti bulunmaktadır. Film ve banyo çözeltilerisırasıyla merkezlerin %30 ve %41'inde denemeden satın alınmaktadır. MG nitelikkontrolü merkezlerin %40 'ında yapılmamakta, %70'inde de kayıtları düzenlitutulmamaktadır. Merkezlerin %49 'unda termometre, %80 'inde fantom, %93 'ündesensitometre, %81' inde dansitometre kullanılmamaktadır. Merkezlerin %50 'sindemamografi aygıtlarına aralıklı bakım yapılmamaktadır. İkinci okuma, merkezlerinyalnız %12'sinde sürekli olarak yapılırken BI-RADS kullanımı yalnız %40'dır.SONUÇ: Türkiye'deki mamografi uygulamalarında temel sorunun nitelik olduğuanlaşılmaktadır. Mamografi aygıtlarının uygulama niteliği yönünden denetlenmesi,kredilendirilmesi, hatalı uygulamalara ciddi yaptırımlar getirilmesi ve eğitimkurumlarında mamografi eğitiminin niteliğinin artırılarak sürekli eğitim iledesteklenmesi zorunlu görülmektedir.