Türkiye'nin bazı yörelerinden kestane ve çiçek ballarının antioksidan aktiviteleri ve mineral içeriklerinin karşılaştırılması

ÖZET Son yılların önemli araştırma alanlarından biri de pek çok hastalığın oluşmasına ve yaşlanmaya neden olan serbest radikallerin temizlenmesinde rol oynayan antioksidanlar üzerine olmuştur. Antioksidan etkiye sahip maddelerin daha çok, sınırsız sayıda alifatik ve aromatik bileşik üretme yeteneğine sahip bitkiler tarafından üretildiği kabul edilmektedir. Bitkilerden toplanan özütlerden elde edilen bir besin maddesi olan bal potansiyel antioksidan olarak ilgi çekicidir. Bu amaçla planlanan bu çalışmada, Türkiye'nin değişik bölgelerinden toplanan kestane ve çiçek ballarının antioksidan özellikleri ve mineral bileşimi tespit edildi. Yapılan antioksidan aktivite ölçümlerinde balların toplam polifenolik madde miktarları, süperoksit anyonu, peroksinitrit ve DPPH (2,2-difenil-l-pikrilhidrazil) radikali temizleme aktiviteleri, demir indirgeme kuvvetleri (FRAP), demir bağlama kapasiteleri, potansiyel serbest radikal reaksiyonlarına karşı toplam antioksidan güç (T AR) tayinleri yapıldı. Toplanan ballardan elde edilen metanol ekstraktlanmn antioksidan özellikleri bazı standart antioksidanlar olarak kabul edilen Troloks®, BHT ve askorbik asit ile karşılaştırmalı olarak incelendi. Balların mineral içerikleri Atomik Absorpsiyon Spektrofotometresi (AAS) ile tayin edildi. Elde edilen sonuçlar değerlendirildiğinde hemen hemen tüm bal örneklerinin antioksidan aktiviteye sahip oldukları, antioksidan aktivitenin konsantrasyonla ve balın fenolik madde miktarı ile doğru orantılı olarak değişim gösterdiği ve hiç bir örneğin prooksidan aktivite göstermediği belirlendi. Bunun yanında özellikle kestane ballarının çiçek ballarından daha iyi antioksidan aktivite gösterdiği ve daha yüksek mineral içeriğine sahip olduğu bulundu. Sonuç olarak, sağlıklı yaşamak için balın ve özellikle kestane balının antioksidanca zengin doğal bir ürün olarak daha fazla tüketilmesi önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Antioksidan Aktivite, Peroksinitrit, DPPH, Süperoksit Anyonu, Demir İndirgeme Antioksidan Kuvveti, Demir Bağlama Kapasitesi, Toplam Antioksidan Güç, Mineral, Kestane ve Çiçek Balı V