Türkiye'nin kitlesel göç yönetim kapasitesinin mukayesesi: 1988, 1990, 1991 Irak, 1989 Bulgaristan, 2011 Suriye kaynaklı kitlesel göç hareketleri

18. yüzyılın son çeyreğinde başlayıp Cumhuriyet döneminde devam eden Türk soyundan gelen, Türk kültürüne bağlı ve yakın kişilerin Anadolu'ya yönelik toplu göç akınlarından sonra Türkiye, 20. yüzyılın son çeyreğinden itibaren Ortadoğu, Yakın Doğu, SSCB, Orta Asya ve Afrika'da başlayan siyasi/ekonomik istikrarsızlıklar, siyasi/sosyo-kültürel/dini/ etnik baskı/şiddet, insan hakları ihlalleri, iç karışıklık/çatışmalar ve savaşlar nedeniyle 'yabancıların' da düzenli/düzensiz ve bireysel/kitlesel göç hareketlerine tanıklık etmeye başlamıştır. Gerek Osmanlı İmparatorluğu mirası gerekse jeopolitik konumundan dolayı göç rotası üzerinde bulunması nedeniyle Türkiye'ye yönelik artarak devam eden kitlesel göç akınlarının, stratejik bir yaklaşım ve bütüncül bir anlayışla yönetilebilmesi için göç yönetimi kapasitesinin geliştirilmesi oldukça önemlidir. Bu meyanda çalışma; Türkiye tarihinde deneyimlenmiş en büyük üç kitlesel göç hareketinin yönetim uygulamalarını mukayese ederek bu uygulamaların olumlu/olumsuz ve benzeşen/farklılaşan yönleri ile göç yönetim kapasitelerini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Elde edilen bulgu ve tespitlerden hareketle de Türkiye'nin kitlesel göç yönetimi kapasitesinin geliştirilmesi yönünde önerilerde bulunmaktadır. Bu kapsamda çalışma; Irak, Bulgaristan ve Suriye kaynaklı kitlesel göç/sığınma hareketlerini, öncelikli olarak göç yönetim süreçlerini betimleyen, akabinde de farklılıkları üzerinden mukayesesini yapan nitel bir çalışmadır. Çalışmada, nitel araştırma yöntemlerinden çoklu durum yaklaşımı kullanılmıştır. Veri toplama yönteminde ise doküman analizi tercih edilmiş olup bu kapsamda öncelikli olarak birincil kaynaklar, yüz yüze derinlemesine mülakatlar, mahallinde yapılan inceleme / gözlemler ve literatür taraması yapılarak ikincil kaynaklar kullanılmıştır.