Türkiye'de pandemi sürecinde alınan ekonomik önlemlerin bölüşüm ilişkileri açısından incelenmesi

Emek ve sermaye sınıfı arasındaki bölüşüm ilişkilerini etkileyen neoliberal ekonomi politikaları, Türkiye ekonomisinde 1980'lerde yaşama geçirilmeye başlanmış ve 2000'li yıllarda uygulama süreci hızlanmıştır. 2000'li yıllarda esnekleşme adı altında emek sınıfının ücret gelirini düşüren, onlar için kuralsız ve düzensiz bir çalışma hayatına yol açan ve sendikal haklarından mahrum bırakılmalarına sebep olan esnek çalışma biçimleri yasallaştırılırken sermaye sınıfına yeni değerleme alanları açmak amacıyla devlet kamu hizmeti sunumundan çekilmeye başlamıştır. Söz konusu düzenlemeler GSYİH'den emeğin ve sermayenin aldığı oransal paydaki değişim üzerinde etkili olmuş, GSYİH'den emeğin aldığı oransal pay 2016-2022 döneminde önemli derecede düşmüştür. Kriz, salgın gibi dönemler ise bölüşüm ilişkilerinin yeniden düzenlendiği dönemler olmuştur. Dolayısıyla bu çalışmada pandemi dönemine odaklanarak bölüşüm ilişkilerinin bu dönemde nasıl bir seyir izlediği sorusuna cevap aranmıştır. Çalışmada, Türkiye ekonomisinde 2020-2021 döneminde etkili olan Covid-19 pandemisinin olumsuz ekonomik etkilerini sınırlandırmak amacıyla hükümet tarafından alınan önlem ve düzenlemeler incelenmiş, söz konusu önlem ve düzenlemelerin bölüşüm ilişkileri üzerindeki etkisi değerlendirilmiştir. Çalışmada, hükümet tarafından alınan önlemler ve yapılan düzenlemeler bölüşüm ilişkileri açısından değerlendirildiğinde, emek kesiminin iş kaybına ve gelir kaybına uğradığı, emekçilerin salgının hızla yayılmasına rağmen çalıştırılmaya devam ettirildiği için hastalık ve ölüm ile yüzleşmek zorunda bırakıldıkları, buna karşın çalışmada incelenen sanayi sermayesi ile banka sermayesinin ise karlılık düzeylerini arttırdığı sonucuna ulaşılmıştır.