Türkiye ve Ruanda'daki okul öncesi dönem çocuklarının yaşam becerilerine yönelik kültürlerarası bir çalışma

Bu kültürlerarası çalışmanın amacı; okul öncesi dönemdeki Türk ve Ruandalı çocukların yaşam becerilerinin benzer ve farklı yönlerini incelemek, her iki ülkede de yaşam becerilerinin nasıl desteklendiğini görmek ve konuyla ilgili eğitimciler ve alan uzmanlarının görüş ve önerilerini belirlemektir. Karma yöntemle desenlenen bu çalışmada araştırmanın nicel verileri Okul Öncesi Dönem Yaşam Becerileri Ölçeği aracılığıyla elde edilmiştir. Araştırma verileri, amaçlı örneklem yöntemiyle belirlenen her iki ülkeden yüzer çocuğun öğretmenlerinden web tabanlı veri toplama aracı olan Google form aracılığıyla toplanmıştır. Pandemi ve karantina döneminde, örneklem grubundaki katılımcılara ulaşımın zor olması sebebiyle Google form kullanılmıştır. Araştırmanın nitel verilerini ise her iki ülkeden on beş öğretmenle yüz yüze yapılan yarı yapılandırılmış görüşmeler yoluyla elde edilen veriler oluşturmaktadır. Nitel veriler içerik analizi ilkeleri doğrultusunda kategorize edilerek araştırmanın alt problemlerine göre raporlanmıştır. Katılımcılarla yapılan görüşmelerde görüşmenin çerçevesi Dünya Sağlık Örgütü'nün (WHO) belirlediği yaşam becerileri dikkate alınarak belirlenmiştir. Araştırmanın nicel verilerinin analizinde SPSS 25 paket programından yararlanılmıştır. Normallik testleri yapılarak dağılıma göre parametrik ya da nanparametrik testlerden yararlanılmıştır. Anlamlılık düzeyinin P<0,05 olarak belirlendiği analizlerin sonucunda her iki ülkeden elde edilen verilere göre; Türkiye'deki çocukların yaşam becerileri düzeylerinin, Ruanda'daki çocukların yaşam becerileri düzeylerine göre anlamlı düzeyde farklılaştığı sonucuna ulaşılmıştır. Türkiye'deki çocuklar lehine olan bu farklılaşma, Okul Öncesi Dönem Yaşam Becerileri ölçeğinin hem alt faktörleri hem de genelinde saptanmıştır. Buna göre Türkiye ve Ruanda'da yaşayan çocukların yaşam becerileri düzeylerinin birbirlerinden farklı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Her iki ülkeden katılımcıların okul öncesi dönem yaşam becerilerine yönelik görüşlerinde ortak olarak vurguladıkları yaşam becerileri; sosyal ve duygusal beceriler, problem çözme ve yaratıcı düşünme becerileri, karar verme becerileri şeklinde incelenmiştir. Her iki ülkedeki öğretmenler görüşlerinde erken çocukluk döneminde yaşam becerilerini geliştirmek için çocukların motivasyonunu yüksek tutmanın ve onlara iyi bir model olmanın önemine vurgu yapmışlardır. Öğretmenler, çocukların yaşam becerilerine ilişkin gösterdiği davranışların hem öğretmenler hem de aileler tarafından pekiştirilmesinin çocuklardaki becerilerin gelişmesi açısından önemli olduğunu da vurgulamışlardır. Anahtar Kelimeler: Okul öncesi eğitim, Erken çocukluk eğitimi, Yaşam becerileri, Okul öncesi dönem çocuklar, Sosyal beceriler