Türkiye'de sayısal yöntemlerde yazılmış yüksek lisans tezlerinin metin madenciliği ile analiz edilmesi

Bu tez çalışmasının temel amacı, sayısal yöntemler bilim alanının Türkiye'deki lisansüstü tez konularına yansımalarını ve gelişimini incelemektir. Bu amaçla, 2015-2025 yılları arasında İşletme Anabilim Dalında sayısal yöntemler alanında hazırlanan ve YÖK Ulusal Tez Merkezi web sitesi üzerinden erişilebilen 341 lisansüstü tez inceleme kapsamına alınarak Metin Madenciliği yöntemleri ile analiz edilmiştirÇalışmada öncelikle metin madenciliği kavramı, uygulama alanları, süreçleri ve metin madenciliği ile ilgili genel bilgiler açıklanmıştır. Sonraki bölümde metin madenciliği yöntemleri kullanılarak yapılan çalışmalara yer verilmiştir. Analizlerde, programın doğası ve bünyesinde bulundurduğu eklentilerin avantajından dolayı verilerin kalitesinin ve sınıflandırmanın doğruluğunun artırılması için Orange Dataminig Programı kullanılmıştır. Yöktez web sitesi üzerinden erişilen tezlerin verileri (başlıklar, anahtar kelimeler, özetler gibi) excel tablosuna aktarılıp Orange data mining programı aracılığıyla LDA algoritması kullanılarak konu modellemesi gerçekleştirilmiştir. Tez özetleri ve anahtar kelimelerin Orange veri madenciliği platformu ile analiz edilmesi ve Latent Dirichlet Allocation algoritması ile konu modellemesi uygulanması yoluyla, çalışma literatürün kavramsal yapısını ve tematik dağılımını belirlemiştir. Sonuçlar, tezlerde en sık kullanılan terimlerin analiz, veri, yöntem, model, karar ve sonuç gibi nicel araştırma uygulamalarıyla yakından ilişkili olduğunu ortaya koymuştur. Bu bulgular, bu alandaki lisansüstü araştırmaların deneysel analiz ve analitik modellemeye güçlü bir şekilde vurgu yaptığını göstermektedir. LDA analizi sonucunda, modelleme ve ürün odaklı yaklaşımlar, finansal ve teknolojik analizler, veri analizi ve uygulama çalışmaları, performans ve değer yönetimi, hizmet kalitesi ve müşteri odaklılık, yönetim ve iş süreçleri, karar verme ve problem çözme, değişken tabanlı ilişki çalışmaları, bilgi sistemleri ve analitik, pazar ve ekonomik analiz dahil olmak üzere on baskın tema ortaya koyulmuştur. Bu temalar, sayısal yöntemler programları kapsamında yürütülen araştırmaların yalnızca metodolojik çalışmalarla sınırlı olmadığını, aynı zamanda işletme yönetiminin çeşitli fonksiyonel alanlarına da uzandığını göstermektedir. Çalışmada elde edilen bir diğer bulgu ise kavramların: stratejik, operasyonel/yönetimsel ve müşteri odaklı olmak üzere üç ana eksen etrafında kümelenmesidir. Bu yapı, işletme ve işletme yönetimi araştırmalarının çok boyutlu doğasını yansıtmaktadır. Yöntemsel açıdan, bu çalışma aynı zamanda büyük akademik belge kümelerinin analizinde metin madenciliği tekniklerinin yararlılığını da göstermektedir.