Türkiye ve seçili AB üye ülkelerde dijitalleşmenin ekonomik büyümeye etkisi

Bu çalışmanın hazırlanması sürecinde küreselleşme kavramından yola çıkılmıştır. Özellikle küreselleşen ekonomide kitle iletişim araçları, internet ve teknolojik gelişmeler büyük önem arz etmektedir. Günümüzden 100 yıl öncesine bakıldığında büyük şirketlerin genellikle ağır sanayi yatırımları ve otomobil yatırımları özelinde ön plana gelmektedir. Fakat günümüzde teknoloji şirketleri Facebook, Twitter, Amazon gibi dijital mecralara yatırım yapan firmalar ilk sıralarda yer almaktadır. Günümüzde sürekli gündemde olan ekonomi savaşları, dijital platformlar üzerinden bütün dünya ülkeleri genelinde anlık olarak haberdar olunuyor ve etkileri de bir o kadar sürede ülke ekonomilerine etki etmektedir. 2007-2008 küresel finansal kriz ile başlayan ve Covid-19 ile hızlanan bir dijital dönüşüm süreci yaşanmıştır. Bu bağlamda ülkemiz ekonomisi ve seçili 4 AB ülkesi verileri kullanılarak dijitalleşmenin ekonomik büyüme üzerindeki etkileri incelenmeye çalışılmıştır. Gerek Türkiye'nin gerekse seçili AB ülkelerinin dijitalleşme durumlarının analizi yapılmaya çalışılmıştır. Bu sayede ekonomik büyüme ve kalkınma için zayıf veya yetersiz yönlerimizin tespiti yapılmaya gayret gösterilmiştir. Böylelikle internet çağında bulunduğumuz bu dönemde en etkin ve verimli şekilde faydalı görüşler sunulması amaçlanmıştır. İlk aşamada, 4 AB ülkesi için Dünya Bankası'nın 2005-2022 dönemi verileri kullanılarak Sabit Etkili Driscall-Kraay Standart Hatalar Tahmincisi aracılığıyla bir analiz gerçekleştirilmiştir. Dijital ekonomi göstergeleri olarak bilgi ve iletişim teknolojisi kullanımı, mobil telefon aboneliği, geniş bant aboneliği ve internet aboneliği değişkenleri ele alınmıştır. Elde edilen bulgular, BİT kullanımı, mobil telefon aboneliği ve internet kullanımının ekonomik büyümeyi pozitif yönde ve istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde etkilediğini ortaya koymuştur. Buna karşın, geniş bant aboneliğinin ekonomik büyüme üzerindeki etkisi negatif olarak tespit edilmiştir. Bu sonuçlar, dijital ekonominin ekonomik büyüme üzerinde kayda değer etkileri olduğunu işaret etmektedir ve politika yapıcılar için önemli bir çerçeve sunmaktadır. Bu bağlamda, Bilgi İletişim Teknolojisi (BİT) kullanımının teşvik edilmesi, bu alanda istihdam olanaklarının yaratılması, teknolojik erişimde kolaylık ve eşitliğin sağlanması ve internet kullanım ağının genişletilmesi önemli politika önerileri olarak değerlendirilebilir. Yirmi birinci yüzyılın en belirgin özelliklerinden biri olan dijitalleşme, ekonomik süreçlerde derinlemesine dönüşümlere neden olmaktadır. Bu dönüşüm, ulusal rekabet gücünün belirlenmesinde ve ekonomik büyüme dinamiklerinin şekillenmesinde kritik bir rol oynamaktadır. Bu çalışmanın temel amacı, Türkiye ve seçili Avrupa Birliği (AB) üye ülkelerinde dijitalleşmenin ekonomik büyüme üzerindeki etkilerini kapsamlı bir şekilde analiz etmek ve bu ülkeler arasındaki karşılaştırmalı bir perspektif sunmaktır. Dijitalleşmenin ekonomik büyüme üzerindeki etkileri, geniş ve dinamik bir araştırma alanı teşkil etmektedir. Literatürde yer alan çeşitli çalışmalar, dijitalleşmenin verimliliğini artırarak, yenilikçi iş modellerinin ortaya çıkmasına olanak tanıyarak ve inovasyonu teşvik ederek ekonomik büyümeye önemli olumlu katkılar sağladığını vurgulamaktadır. Bununla birlikte, dijitalleşme sürecinin eşitsizlikleri derinleştirebilmesi, işgücü piyasasında yapısal değişimlere yol açabilmesi ve siber güvenlik risklerini artırabilmesi gibi potansiyel olumsuz etkileri de literatürde dikkat çekmektedir. Bu bağlamda, bu çalışma, dijitalleşmenin ekonomik büyüme üzerindeki çok yönlü etkilerini ampirik olarak inceleyerek literatüre katkıda bulunmayı hedeflemektedir.