Türkiye Selçuklularında üçlü saltanat döneminin siyasi yapısı (1246-1262)

Anadolu Selçuklu tahtına II. Gıyaseddin Keyhüsrev'in çıkmasıyla beraber devlet eski güç ve otoritesinin kaybetmiş; özellikle de Moğollarla yaşanan 1242 Kösedağ savaşı ile birlikte Anadolu, Moğol tahakkümü altına girmiştir. II. Gıyaseddin Keyhüsrev'in Alaiye'de bulunduğu sırada hayatını kaybetmesi üzerine Selçuklu tahtında hak iddia edebilecek üç sultan adayı kalmıştı. Bunlardan en büyükleri II. İzzeddin Keykavus ortanca kardeş IV. Kılıç Arslan ve en küçükleri ise II. Alaaddin Keykubat idi. Devlet adamlarının kararı ile bu üç kardeşten en büyüğü olan İzzeddin Keykavus Selçuklu tahtına çıkarılmıştır. Bu sırada Moğol tahtının yeni hükümdarı Güyük Han'ın tahta çıkış kurultayı ve törenine çağrılan sultan II. Keykavus, bu törene kendisi gitmeyerek kardeşi Rükneddin Kılıç Arslan'ı göndermiştir. Ancak Moğol hanından aldığı yarlığ ve askerî kuvvetle Anadolu'ya gelen IV. Kılıç Arslan 1249 yılında sultanlığını ilan ederek ağabeyi II. Keykavus'a karşı başkaldırmıştır. Ardından iki kardeş arasında gerçekleşen savaşı II. İzzeddin Keykavus kazanmıştır. Kardeşler arasında tekrardan olası bir savaşın önüne geçebilmek amacıyla Celaleddin Karatay'ın önerisi ile üç kardeş II. İzzeddin Keykavus, IV. Rükneddin Kılıç Arslan ve II. Alaaddin Keykubat aynı anda tahta çıkarılmıştır. Ancak Celaleddin Karatay'ın zamansız ölümü ile II. Alaaddin Keykubat'ın Türkistan yolundaki şüpheli ölümü, ortak saltanat döneminin kısa sürmesine sebep oldu. Bundan sonraki süreç ise, iki kardeş İzzeddin Keykavus ve Kılıç Arslan arasında yaşanan mücadeleler şeklinde devam etmiştir. Bu çalışmada üçlü saltanat dönemini hazırlayan ve üçlü saltanat döneminde yaşanan olaylara yer verilmiştir. Bu dönemin mimarı Celaleddin Karatay'ın etkisi üzerinde durulmuştur. Sonuç bölümünde ise döneme dair değerlendirmelere yer verilmiştir.