Türkiye'de siyasetin dönüşümü: Dikotomik kavramsal modellerin bir analizi

Bu çalışma Türkiye'de siyaseti açıklamak üzere önerilen "dikotomik kavramsal modeller"in 1990'lardan 2010'lara uzanan dönemde yaşanan siyasal dönüşüm etrafında geçerliliklerinin sorgulanmasını amaçlamaktadır. Çalışmada Şerif Mardin'in "merkez – çevre", Metin Heper'in "aşkın devlet – toplum", İdris Küçükömer'in "Batıcı laik – Doğucu İslamcı" cephe ve Emre Kongar'ın "devletçi seçkinci - gelenekçi liberal" cephe modellerinden oluşan dikotomik kavramsal modellerin Türkiye'de son otuz yılda yaşanan siyasal değişme etrafında geçerliliklerini yitirmiş oldukları tezi öne sürülmektedir. Bu bağlamda dikotomik kavramsal modellerin geçerliliklerini, Türkiye siyasetini açıklama kabiliyetlerini ortadan kaldıran ve 1990'lardan 2010'lara uzanan ekonomik, toplumsal ve siyasal dönüşüm analiz edilmektedir. 1990 sonrası dönemde Türkiye'de yaşanan sosyo - politik dönüşümün ele alındığı bu analiz sürecinde çoğulcu grup yaklaşımından hareket edilmektedir. Çalışmada ayrıca söz konusu siyasal dönüşüm etrafında Türkiye'de yeniden şekillenen siyasal hayatı açıklamak üzere alternatif bir kavramsal model önerisinde bulunulmaktadır. Çoklu, çok aktörlü ve grup temelli bir yaklaşıma dayalı bu alternatif kavramsal model 'total siyaset' olarak adlandırılmaktadır. Total siyaset analizi çerçevesinde Türkiye'de siyasetin sosyal gruplar arasında sivil toplum, siyasal alan ve iktidar alanı düzeylerinde yaşanan, grup içi ve gruplar arası iktidar ilişkileri etrafında şekillendiği öne sürülmektedir.