Türkiye ve Türkmenistan ilkokul ana dili öğretimi programlarının karşılaştırmalı olarak incelenmesi

Bu araştırmada, Türkiye ve Türkmenistan'da ilkokul düzeyinde uygulanan ana dili öğretim programları karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Çalışmada, her iki ülkenin ana dili öğretim programları; amaçlar, öğrenme yaklaşımları, öğrenme alanları, içerikler, öğretim süreçleri, ölçme ve değerlendirme yöntemleri açısından karşılaştırılmıştır. Nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi tekniği kullanılarak elde edilen veriler, betimsel analiz yoluyla çözümlenmiştir. Araştırma kapsamında her iki ülkenin resmi öğretim programları ve ilgili mevzuat belgeleri incelenmiştir. Elde edilen bulgular, Türkiye'de 2024 yılından itibaren uygulanan Türkçe dersi öğretim programının yapılandırılmış, aşamalı ve merkezi bir yapıya sahip olduğunu; öğrenme çıktılarına dayalı, kazanımlarla uyumlu ve gelişimsel düzeylere uygun olarak düzenlendiğini ortaya koymuştur. Türkmenistan'da 2022 yılından itibaren uygulanan ana dili öğretim programı ise daha çok dilin temel kurallarının öğretimine ve kültürel değerlerin aktarımına odaklanmakta; ders içerikleri arasında millî-manevî unsurlar ağırlık kazanmaktadır. Ayrıca, Türkmenistan'daki ana dili öğretim programında etkinlik temelli öğrenmeden ziyade metin odaklı ve dil bilgisi ağırlıklı bir yaklaşım öne çıkmaktadır. Araştırmanın sonucunda, her iki ülkenin öğretim programlarında ortak hedefler bulunsa da bu hedeflerin programa yansıtılış biçimlerinde, öğretim yaklaşımlarında ve ölçme-değerlendirme anlayışlarında belirgin farklılıklar olduğu belirlenmiştir. Bu farklılıkların, ülkelerin eğitim politikaları, toplumsal değerleri ve kültürel öncelikleri doğrultusunda şekillendiği sonucuna ulaşılmıştır.