Türkiye'de vergilerin gelir dağılımı adaletsizliği üzerindeki etkileri ve çözüm önerileri

Gelir dağılımında adaletsizlik ve gelir dağılımı tüm ülkelerde önemli bir kavram olarak karşımıza çıkmaktadır. Gelirin nasıl pay edileceği, kimler arasında pay edilmesi gerektiği, paylaşılan gelirin vergilerle olan adalet ilişkisi tezin konusunu oluşturmaktadır. Gelir dağılımında adaletsizlik, siyasal ve toplumsal sorunları ortaya çıkarmaktadır. Bu sorunların çözümünde vergiler çok büyük paya sahip olarak karşımıza çıkmaktadırlar. Ancak gelir vergisinin gelir dağılımı üzerinde olumlu etkisi olabileceği gibi enflasyon döneminde nominal geliri artırarak gelir dilimini sürüklediği de bilinmektedir. Yapılan bu tespit sonucunda ise gelir dağılımı ve vergilere genel bir düzenleme getirilmesi gerekmektedir. Bu çalışma, Türkiye'deki vergi sisteminin gelir dağılımı üzerindeki etkilerini 2000-2022 yılları arasında detaylı bir şekilde incelemeyi amaçlamaktadır. Analizler, vergi politikalarının uygulanma şekli ve sonuçlarını anlamak için önemli bilgiler sunacaktır. Çalışmanın odak noktası, vergi politikalarının gelir dağılımı üzerindeki etkilerini derinlemesine anlamak ve toplumsal adaleti tam anlamıyla destekleyip desteklemediğini değerlendirmektir. Elde edilen Fourier ADL eşbütünleşme analizi ve FMOLS katsayı tahmini sonuçları, ekonomik büyüme, işsizlik, dolaylı, dolaysız vergiler ve gelir dağılımı arasında uzun dönemli ve karmaşık bir ilişki olduğunu göstermektedir. Ekonomik büyüme veya dolaylı vergilerin Gini katsayısı üzerinde azaltıcı bir etkisinin olduğu, yani ekonomik büyüme veya dolaylı vergiler arttıkça gelir dağılımının daha adil hale geldiği görülmektedir. Ancak, işsizlik veya dolaysız vergilerin Gini katsayısı üzerinde artırıcı bir etkisi olduğu, yani işsizlik veya dolaysız vergiler arttıkça gelir eşitsizliğinin arttığı görülmektedir.