Türkiye'de yayılış gösteren Polygonum L. (polygonaceae) taksonlarının morfolojik, palinolojik ve moleküler yönden incelenmesi

Bu çalışma ile ülkemizde yayılış gösteren Polygonum L. (Polygonaceae) cinsine ait 28 (P. cappadocicum hariç) takson (727 kayıt) morfolojik yönden analiz edilerek genişletilmiş betimleri, korolojik özellikleri ve tür düzeyindeki teşhis anahtarı yeniden düzenlenmiştir. Yapılan incelemeler sonucunda P. praelongum Coode & Cullen, P. equisetiforme Sibth. & Sm'nin, P. mersinicum M. Keskin, P. karacae Ziel. & Borat'nin taksonunun eşadı yapılmıştır. Ayrıca P. longipes Hal. & Charrel taksonunun ülkemizde yayılış göstermediği ortaya konulmuştur. P. luzuloides Jaub. & Spach ve P. setosum Jacq. ile P. bellardii All. ve P. pulchellum Lois. taksonlarının geçerli ve münferit taksonlar olduğu belirlenmiştir. Tez kapsamında incelenen endemik ve ender taksonların tehtid sınıfları yeni bilgiler ışığında gözden geçirilerek 9 taksonun tehlikede (EN) (P. afyonicum Leblebici & Gemici, P. argyroceleon Kunze, P. ekimianum Leblebici, H. Duman & Aytaç, P. istanbulicum M. Keskin, P. karacae, P. melihae Gemici & Kit Tan, P. samsunicum Yıldırımlı & Leblebici, P. sivasicum Kit Tan & Yıldız ve P. terzioglui S. Makbul, Coskunç. & S. Kundakçı), 1 taksonun (P. salebrosum Coode & Cullen) hassas (VU), 1 taksonun (P. paronychioides C.A. Meyer) Kritik (CR) ve 18 taksonun ise yaygın olduğu belirlenmiştir. Daha önceden ülkemizden kayıt verilen ancak bu çalışma kapsamında ulaşılamayan P. cappadocicum Boiss. & Bal. taksonunun morfolojik betimi tip örnekleri üzerinden incelenerek güncellenmiştir. Tez ile ayrıca incelen 27 taksonun palinolojik özellikleri ilk kez ayrıntılı şekilde tespit edilmiştir. İncelenen taksonlarda polen şeklinin prolat veya sferoidal, ekzin ornementasyonun ise pürüzlü, pürüzlü-çukurcuklu veya pürüzlü-düz olduğu tespit edilmiştir. Yapılan sayısal analizlerle makromorfololojik karakterlerden; bitkinin hayat formu, kök yapısı, okrea boyu, yaprak tüylülük durumu, pedisel boyu, dış sıra stamen uzunluğu, stamen tabanında salgı bezlerinin varlığı/yokluğu, ve anter rengi; palinolojik karakterlerden polar ve ekvatoral eksen uzunluğu, polen tipi ve ekzin süslemesinin önemli ayırıcı karakterler olduğu belirlenmiştir. Ayrıca Polygonum üyelerinin tür düzeyinde ayırmada nrITS verilerinin etkili olduğu ve Polygonum cinsinin monofiletik olduğu ortaya konulmuştur.