Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında 5. sınıf fen bilimleri ders kitabına yönelik öğretmen görüşleri

Bu araştırmanın temel amacı, 2024-2025 eğitim-öğretim yılında Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında uygulamaya konulan yeni 5. sınıf fen bilimleri ders kitabına ilişkin fen bilimleri öğretmenlerinin görüşlerini, deneyimlerini ve değerlendirmelerini derinlemesine incelemektir. Nitel araştırma desenlerinden durum çalışmasının benimsendiği bu araştırmada, veriler yarı yapılandırılmış görüşme tekniği ile toplanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme ile belirlenen, 2024-2025 eğitim-öğretim yılında Orta Karadeniz Bölgesi'ndeki çeşitli devlet okullarında görev yapan ve yeni ders kitabını aktif olarak kullanan 19 beşinci sınıf fen bilimleri öğretmeni oluşturmaktadır. Elde edilen veriler tematik analiz yöntemiyle çözümlenmiştir. Araştırma sonucunda, öğretmenlerin yeni ders kitabını, etkinlik odaklı ve öğrenci merkezli yapısı nedeniyle teorik olarak olumlu karşıladıkları; bu yaklaşımın öğrencilerin derse katılımını, motivasyonunu ve keşfederek öğrenmesini destekleme potansiyeli taşıdığını düşündükleri görülmüştür. Kitabın iki cilt olması ve temel bilimsel doğruluğu da olumlu bulunan yönlerdendir. Ancak, kitabın ve temel aldığı modelin sahadaki uygulanabilirliği konusunda önemli zorluklar ve eleştiriler dile getirilmiştir. Başlıca sorunlar; bazı konu içeriklerinin 5. sınıf öğrencilerinin bilişsel düzeyi için ağır olması, konu anlatımlarının yüzeysel kalması, etkinlik sayısının fazlalığının zaman yönetimi ve kalabalık sınıflarda uygulama güçlükleri yaratması, ölçme-değerlendirme araçlarının yetersizliği ve MEB sınavlarıyla uyumsuzluğu olarak tespit edilmiştir. Ayrıca, teknolojik entegrasyon çabalarının teknik sorunlar nedeniyle tam olarak işlevsel olamadığı ve öğretmenlerin yeni modele adaptasyon için kapsamlı hizmet içi eğitime ve kılavuz kitaplara ihtiyaç duyduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenler, bu zorluklar karşısında kitabı seçici kullanarak ve ek kaynaklara başvurarak kendi adaptasyon stratejilerini geliştirmişlerdir. Elde edilen bulgular ışığında, ders kitabının içerik-seviye uyumunun sağlanması, konu anlatımlarının zenginleştirilmesi, etkinliklerin uygulanabilirliğinin artırılması, ölçme-değerlendirme yaklaşımlarının geliştirilmesi ve öğretmenlere yönelik sürekli mesleki gelişim desteklerinin sunulması yönünde önerilerde bulunulmuştur.