Türkmentokat (Eskişehir) Bölgesi yeraltısularının hidrojeokimyasal incelemesi

Bu tezin yürütülmesi sırasında Türkmentokat (Eskişehir-Odunpazarı) bölgesinde bulunan yeraltı suyu kaynaklarının izotopik ve hidrojeokimyasal özellikleri ile sulama suyu açısından uygunluğu araştırılmıştır. Çalışma kapsamında 28 adet su örneği alınmıştır. Örneklenen suların pH değerleri 7,4-8,1 arasında, EC değerleri 393-699 S/cm arasında ve sıcaklık değerleri ise 16°C-22,6°C arasında değişmektedir. Sular genelde bölgedeki karbonatlar ve ofiyolitik kayaçlardaki magnezyumca zengin minerallerin çözünmesi sonucu oluştuğu düşünülen CaMgHCO3'lı sular sınıfındadır. Analiz sonuçlarına göre izotop değerleri ise δ 18O için -9,15 ile-8,28 arasında ve δ 2H değerleri için -68,25 ile -63,95 arasında, trityum değerleri ise 0,35 TU ile 0,77 TU arasında değişmektedir. Mineral doygunluk indeksi hesaplamalarında örneklerin çoğunun dolomit, kalsit ve aragonit minerallerine doygun olduğu, jips ve anhidrit minerallerine ise suların doygun olmadığı görülmektedir. Sulamada suların kullanımı açısından değerlendirme yapılabilmesi için Kelley Oranı (KR), Çözünebilir Sodyum Yüzdesi (SSP), Magnezyum Tehlikesi (MT), Geçirgenlik İndeksi (PI), Sodyum adsorpsiyon oranı (SAR), artıksal sodyum karbonat (RSC) parametreleri hesaplanmıştır. Hesaplamalarda sodyum adsorpsiyon oranı, Kelley oranı, çözünebilir sodyum yüzdesi, artıksal sodyum karbonat parametrelerine göre tüm sular sulamaya uygun, geçirgenlik indeksi değerlerine göre 3W ve 14D no.lu örnekler kullanılamaz sınıfında, magnezyum tehlikesi değerlerine göre 1D, 7D, 18W ve 20W no.lu örnekler dışında kalan örneklerin sulama için uygun olmadığı tespit edilmiştir. Wilcox diyagramında sular çok iyi-iyi sınıfına, ABD Tuzluluk Laboratuvarı diyagramında ise C2- S1 (orta tuzluluk-az sodyum tehlikesi) sınıfına düşmektedir.