Türkü düzenlemelerine yönelik uygulamaların gitar performansına etkisi

Klasik gitarın Türkiye' de kullanımına bakıldığında öncelikle bireysel çabalarla öğrenildiği ve öğretildiği zamanla halka yayıldığı ve 1970'li yıllardan itibaren eğitim kurumlarında bir ders olarak okutulduğu bilinmektedir. Bu sürecin başlarında Arenas, Carulli, Mourat gibi uluslararası düzeyde bilinen birçok klasik gitar metodu kullanılmış, Türk gitaristler yetiştikçe bu yaygın metotlara benzer ama onlardan farklı olarak içinde Türk müziği düzenlemelerin de yer aldığı ulusal çalışmalar yapılmaya başlanmıştır. Klasik gitar, Türk halk müziği bağlamında yeni diyebileceğimiz bu çalışmalarla beraber klasik gitar öğretimine yönelik yapılan etüt ve eserlerin sayısının artarak yayıldığı, mesleki ve özengen gitar eğitiminde daha görünür bir hale geldiğini söyleyebiliriz. Sürece katkı sağlayacağı düşünülerek tasarlanan bu çalışma; klasik gitar icrasında yaygın olarak kullanılan legato, tirando ve arpej gibi tekniklerin Türk halk müziği motifleriyle bütünleştirilmesiyle oluşturulan etütler ve türkü uyarlamalarının/ düzenlemelerinin, İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Müzik Öğretmenliği lisans programı gitar derslerinde uygulanmasının, öğrencilerin gitar performans düzeylerine etkilerini ortaya koymak ve bu etkilere ilişkin öğrenci görüşlerini değerlendirmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bu araştırmada, nitel ve nicel araştırma yaklaşımlarının bir arada kullanıldığı karma yöntem benimsenmiş olup açımlayıcı sıralı desen temel alınmıştır. Nicel boyutta tek gruplu öntest–sontest modeli kullanılırken, nitel boyutta durum çalışması deseninin özelliklerinden yararlanılmıştır. Nicel veriler, "Gitar Performans Başarı Formu" aracılığıyla; nitel veriler ise çalışma grubunda yer alan öğrencilere uygulanan "Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu" ile toplanmıştır. Uygulama sürecinde, öğrenciler için hazırlanan alıştırma, etüt ve türkü düzenlemelerinin yanı sıra öntest ve sontest uygulamaları gerçekleştirilmiş, bu performansların video kayıtları alan uzmanı tarafından teknik, müzikalite ve toplam performans boyutlarında değerlendirilmiştir. Elde edilen nicel veriler Shapiro–Wilk testi ile normallik açısından incelenmiş ve eşleştirilmiş örneklem t-testi ile analiz edilmiştir. Nitel veriler ise içerik analizi ile çözümlenmiş, tema, alt tema ve kodlar şeklinde yapılandırılmıştır. Çalışmanın sonucunda, kültürel bağlam içeren materyallerin klasik gitar eğitimine entegrasyonunun, hem teknik gelişime hem de müzikal ifade becerisinin gelişimine anlamlı katkılar sağladığı görülmüştür. Ayrıca, bilindik ezgilerle oluşturulan repertuvarın öğrencilerin motivasyonunu yükselttiği, öğrenme istekliliğini artırdığı ve çalışma sürelerine doğrudan yansıdığı belirlenmiştir. Sonuç olarak, klasik gitar pedagojisinin yalnızca Batı müziği repertuvarıyla sınırlı kalmayıp, yerel müzik kültüründen beslenen çok boyutlu bir yaklaşımla yeniden ele alınmasının, hem teknik hem de duyuşsal boyutta öğrenme niteliğini artıran etkili bir strateji olduğu ortaya konmuştur. Anahtar Sözcükler: Klasik Gitar, Türk Halk Müziği Düzenlemeleri, Gitar uyarlamaları