Üç padişah tek sadrazam: Veziriazam Sokollu Mehmed Paşa

Bu tez, Osmanlı tarihinin en etkili devlet adamlarından biri olan Sokollu Mehmed Paşa‟nın hayatı, devşirme sistemine dâhil edilmeden önceki ailesi ve etnik kökeni ile başlayarak; devşirilmesi, saray hizmetine alınması, yükselme süreci ve üç padişah dönemine yayılan siyasi faaliyetlerini ele almaktadır. Mehmed Paşa‟nın özellikle Kanuni Sultan Süleyman dönemindeki askerî, idarî ve diplomatik faaliyetleri detaylandırılmış, onun vezîriazâmlık makamına uzanan kariyerinin temelleri bu çerçevede analiz edilmiştir. II. Selim döneminde Sokollu‟nun Osmanlı siyasetini fiilen yönettiği, Yemen isyanı, Kıbrıs Seferi ve İnebahtı bozgunu gibi hadiselerdeki etkisi ile Don-Volga, Süveyş ve Marmara-Sapanca-Sakarya kanalı projeleri incelenmiştir. III. Murad döneminde ise saray entrikaları, nüfuzunun azalmaya başlaması ve muhalefetle karşı karşıya gelişi son yıllarının seyrini belirlemiştir. Sokollu‟nun 1579‟daki suikastla sona eren hayatı, ardında bıraktığı siyasî miras ve imar faaliyetleri çerçevesinde değerlendirilmiştir. Bu çalışma, Sokollu Mehmed Paşa‟nın Osmanlı bürokrasisindeki rolünü, merkezî otoriteyle olan ilişkilerini ve 16. yüzyılın ikinci yarısında Osmanlı siyasetine katkılarını ortaya koymayı amaçlamaktadır.