Ülke kredi notları ve gemi inşa sektörü ihracatı ilişkisi: Gelişmekte olan ülkeler üzerine bir araştırma

Yatırımcılar ve ticarette rol oynayanlar; küresel pazarda yer alan birçok ülkede düşük risk düzeylerinde, düşük maliyet ile en yüksek getiriyi elde etmeyi amaçlamaktadır. Küresel pazarda ülkelerin risk düzeylerinin değerlendirilebilmesi amacıyla en doğru bilgiyi alanında en büyük kuruluşlar olan Standard and Poor's (S&P), Moody's ve Fitch sağlamaktadır. Günümüz ekonomilerinde ağır sanayi sektörünün en önemli unsurlarından birisi olan gemi inşa sektörü, deniz yolu taşımacılığına duyulan gün geçtikçe artan ihtiyacın yansıması olmuştur. Deniz endüstrisinde önemli bir yere sahip olan gemi inşa sektörü, ülkelerin ekonomilerini oldukça fazla etkilemektedir. Bu çalışmada, 2003-2022 dönemi için gemi ihracatının alanında en önemli kredi derecelendirme kuruluşlarından olan S&P, Moody's ve Fitch tarafından verilmiş olan notlar üzerindeki etkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Bu kapsamda, dünyada gemi inşa üretiminde yer alan ilk 60 ülkeden gemi ihracat verilerine tam olarak ulaşılabilen 15 adet gelişmekte olan ülkenin kredi derecelendirme verilerinden faydalanılmıştır. Çalışmada yöntem olarak panel veri analizi yöntemi kullanılmıştır. Ülkelerin kredi notları ile gemi ihracatı verileri arasındaki ilişkiyi analiz etmek amacıyla; LM testi, Kónya nedensellik testi ve AMG katsayı tahmincisi kullanılmıştır. Çalışmada uygulanan ekonometrik analizler sonucunda her bir yatay kesit birimleri arasında ilişki olduğu tespit edilmiştir. Nedensellik analizleri sonucunda ise sadece Türkiye için gemi ihracat rakamlarının nedeninin Moody's ve Fitch kredi notları olduğu, S&P için ise hiçbir ülke için nedenselliğin olmadığı belirlenmiştir. Nedenselliğin diğer yönünde ise, Moody's notlarının nedeninin gemi ihracatının olmadığı, Fitch'in verdiği notların nedeninin 4 ülkenin gemi ihracatı olduğu ve S&P kredi notlarının nedeninin 3 ülkenin gemi ihracatı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Katsayı tahmincisi sonuçlarında ise, 3 ülke için gemi ihracat rakamları ile Moody's arasında pozitif ilişki olduğu, 2 ülke için ise negatif ilişki olduğu tespit edilmiştir. Gemi ihracat rakamları ile Fitch arasında 5 ülke için pozitif ilişki, 3 ülke için ise negatif ilişki bulunduğu belirlenmiştir. S&P kredi notları için ise 4 ülke için pozitif ilişki olduğu tespit edilirken, 1 ülke için negatif ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır.