Ülkemizde yayılım gösteren kahverengi alabalık (Salmo trutta)'ların hibridizasyon ve melezleşme durumunun belirlenmesi

Kahverengi alabalık (Salmo trutta) Salmonidae familyasına mensup, geniş yayılım alanına sahip bir balık türüdür. Doğal olarak, ülkemizde de bulunmaktadır. Taknosomik durumu tartışmalı olan Salmo trutta'nın ülkemizde dağılım gösteren popülasyonlardan pek çok yeni tür tanımlaması yapılmıştır. Bu çalışmada 12 farklı havzadan örneklenen 37 farklı Salmo trutta popülasyonuna ait bireylerin genetik çeşitliliği değerlendirilmiştir. Çalışmada iki mtDNA gen bölgesi (COI, cyt-b), mtDNA'nın replikasyonunu ve transkripsiyonunu düzenleyen kontrol bölgesi (d-loop) ve nükleer ITS bölgesi analiz edilmiştir. Ek olarak popülasyonlar arası genetik çeşitliliğin belirlenmesi için 16 mikrosatelit lokusu kullanılmıştır. COI gen bölgesinde 23 haplotip, cyt-b gen bölgesinde 27 haplotip, d-loop bölgesinde 87 haplotip ve ITS bölgesinde 21 haplotip belirlenmiştir. Popülasyonlar arası ayrımı en iyi yansıtan gen bölgelerinin cyt-b ve d-loop bölgeleri olduğu belirlenmiştir. Mikrosatelit veri analiz sonucunda 16 lokusun 4'ü çoğaltılamadığından analizlere dahil edilmemiştir. Geriye kalan 12 lokus ile yapılan analizler sonucunda popülasyonlar arası düşük seviyede genetik farklılık olduğu belirlenmiştir. Mekânsal varyasyon analiz sonucuna göre popülasyonların mekânsal homojenite gösterdiği ve coğrafik mesafe ile genetik mesafe arasında anlamlı bir ilişki olmadığı belirlenmiştir. Ebeveyn analizinde ise 12 havzadan örneklenen 36 popülasyonun 25'inde ebeveyn atamalarının tamamı aynı popülasyona ait bireylerden oluşurken geriye kalan 11 popülasyondaki bireylerin ebeveyn atamalarında ise farklı popülasyonlardan muhtemel ebeveynlerin olabileceği belirlenmiştir. Yani 25 popülasyona ait örneklenen bireylerin farklı havzalardaki popülasyonlara ait bireyler ile hibritleşmediği görülmektedir. Çalışmamızda elde edilen sonuçlar ışığında farklı S. trutta türü tanımlanan pek çok popülasyon arasındaki genetik farklılığın az olduğu tespit edilmiş, tek gen bölgesi analizine dayalı bu tür için tanımlamalarının yetersiz olduğu belirlenmiştir. Dizi analiz ve mikrosatelit analiz sonuçları ülkemizde yayılım gösteren kahverengi alabalıkların tek bir türe at popülasyonlar olduğuna işaret etmektedir. Dolayısıyla, yalnızca morfolojik özelliklere ve mitokondriyal cyt-b gen bölgesindeki birkaç baz farklılıklara dayanarak yeni tür tanımlamak oldukça yanıltıcı olabilir.