Ülseratif kolit hastalarında nötrofil/lenfosit oranı, RDW ve MPV'nin endoskopik aktivasyonu belirlemedeki rolü

Amaç: Histopatolojik ve endoskopik olarak ÜK(Ülseratif kolit) tanısı almış hastalarda, Mayo endoskopik skorlamasına göre aktif ve remisyon dönemleri tespit edilip, sağlıklı ve kolonoskopisi normal popülasyondaki hastalarda MPV(ortalama trombosit hacmi), NLR(nötrofil/lenfosit oranı) ve RDW(eritrosit dağılım genişliği değerlerinin) karşılaştırılarak endoskopik ve klinik değerlendirmede öngörülebilir faktörler olup olmayacağının (1), bu değerlerin ESR(eritrosit sedimentasyon hızı), lökosit ve CRP(C-reaktif protein) ile korelasyonu retrospektif olarak araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmada 2018 -2021 yılları arasında Adıyaman Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Gastroenteroloji ve dahiliye polikliniklerine başvuran ÜK tanısı almış 143 hastanın dosyası retrospektif olarak tarandı. Çalışmada Ocak 2018 ve Mart 2021 tarihleri arasında endoskopik ve histopatolojik olarak ülseratif kolit tanısı konulan, medikal tedavilerine başlanmış 18-65 yaşları arasındaki 143 vaka hasta grubunu oluşturdu ve sağlıklı popülasyonda kolonoskopisi yapılıp normal bulunmuş 103 vaka sağlıklı kontrol grubu olarak dahil edildi. Hikayesinde malignite, romatolojik hastalık, bilinen hematolojik hastalık, otoimmun hastalık ve inflamatuar hastalığı olan hastalar çalışma dışı bırakıldı. Çalışmada; hastalık şiddetine ait kolonoskopik bulgular, CRP, ESR, RDW, MPV, nötrofil, lenfosit, NLR, hgb(hemoglobin), wbc(beyaz küre) gibi inflamasyon belirteçleri tespit edildi. Hastalar kolonoskopik özellikleri ve klinik bulgularından yararlanılarak kategorize edildi. Hastalar Mayo endoskopik skorlama kullanılarak remisyon ve orta-ağır hastalık (aktif hastalık) olmak üzere iki farklı gruba ayrıldı. Gruplar arasında NLR, RDW ve MPV değerleri karşılaştırıldı. Bulgular: Araştırma grubu remisyon döneminde 132, aktif kolit dönemde 143 ülseratif kolit hastalarından ve 103 ÜK olamayan kontrol grubundan oluşan 378 kişiden oluşturuldu. Araştırma grubunun %59.5'i erkek ve %40.5'i kadındır. Araştırma grubunun %37.8'i aktif ÜK idi, %34.9'u remisyon dönemindeki ÜK hastalarından oluştu ve %27.3'ü kontrol grubu idi. MPV ortalaması kontrol gruptaki hastalarda remisyon dönemindeki ve aktif kolit dönemindeki hastalardan istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksekti. Remisyon ve aktif dönemindeki hastaların MPV ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmadı. Aktif dönemindeki hastaların ve kontrol gruptaki hastaların RDW ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmadı. Aktif dönemindeki hastaların NLR ortalamaları, remisyon dönemindekilere ve kontrol gruba göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksekti. Kontrol grup ve remisyon dönemindeki hastaların NLR arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmadı. Hastalarda remisyon döneminden aktif dönemine geçişte diğerlerinden bağımsız olarak değişiklik gösteren parametreler CRP, Platelet ve MPV değerleridir. Remisyon ve aktif dönemleri arasında en fazla fark CRP değerlerinde olmaktadır. CRP, aktif döneminde remisyon dönemine kıyasla 1.83 kat artmaktadır. MPV, aktif döneminde remisyon dönemine kıyasla 0.35 kat artmaktadır. Platelet, aktif döneminde remisyon dönemine kıyasla 0.01 kat artmaktadır. NLR, aktif döneminde remisyon dönemine kıyasla 0.25 kat artmaktadır ancak anlamlı bulunmadı. RDW, aktif döneminde remisyon dönemine kıyasla 0.08 kat azalmaktadır ancak anlamlı bulunmadı. Sonuç: MPV, RDW, NLR, ÜK için inflamatuar belirteçlerdir. Bunların düzeyi hastalığın klinik, laboratuvar ve endoskopik aktivitesini öngörmede, takip ve tedavide yol gösterici olabilir. Ancak kullanabilmek için daha kapsamlı ve ileriye dönük çalışmaların yapılması gerekmektedir.