Uluslararası İlişkilerde Feminist Politikalar: İsveç Örneğine Eleştirel Bir Bakış

2014 yılında İsveç’te yapılan genel seçimlerin ardından kurulan, kendini feminist olarak tanımlayan koalisyon hükümeti, uluslararası ilişkilerinde toplumsal cinsiyet eşitliğini gözeten 3R kuralı (Rights, Representation, Reallocation) gereği haklar, temsiliyet ve kaynakların yeniden tahsisinde feminist bir yaklaşımla, kadınların ve kız çocuklarının sesi olacağını ilan etti. Bu yeni siyaset modeli dünyada hem heyecana neden oldu hem de kuşku ile karşılandı. Dünya nüfusunun yarıdan fazlasını oluşturan kadınların, toplumun savaş ve çatışmaların olumsuz sonuçlarından en ağır şekilde etkilenen kesimlerinden birisi olarak, müzakere masalarında yer alması gerektiği feminist kuramcılar tarafından yüksek sesle dillendirilirken, İsveç’in yaptığı bu açılım feminist uluslararası ilişkiler teorisi ve pratiği açısından çok önemli bir yere sahip oldu. Feminist uluslararası ilişkiler politikaları küresel adaletsizlik ve eşitsizliklerle mücadele dahil olmak üzere, çevre ve iklim krizi ile mücadeleden ve küresel açlıkla mücadeleye, ekonomik güvenliğin tesisinden tüm kesimlere kaliteli eğitim sağlamaya, geniş bedensel ve psikolojik sağlık politikalarından, kapsamlı bir esenlik hali oluşturmaya yönelik müdahalelere kadar birçok alanla ilgili planlamaları ve uygulamaları içermektedir. Bu siyaset devletin değil bireylerin güvenliğine öncelik verir. Feminist uluslararası ilişkiler politikaları, toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin, LGBTİ grupların dışlanmasının, beyazların üstünlüğünün, ırkçılık, ataerkillik gibi baskı ve dışlama pratiklerinin üstesinden gelinmesini ilke edinir. Feminist uluslararası ilişkiler politikaları küresel çapta kapsamlı barış ve güvenliğin sağlanması hedefi ile oluşturulur. Bu çalışmanın amacı feminist uluslararası ilişkiler teorilerine odaklanılarak, İsveç’in 2014 yılından başlayarak dış siyasetteki uygulamalarını değerlendirmektir. Bu değerlendirmede eleştirel bir yaklaşımla ilk olarak İsveç’in göçmen ve mülteci politikalarına, ikinci olarak iklim ve çevre politikalarına, üçüncü olarak ise güvenlik ve savunma politikalarına odaklanılmıştır. Ayrıca İsveç’in 2022 yılı sonrasında resmi olarak feminist uluslararası ilişkileri terk ettiğini açıklaması da değerlendirme konusu yapılmıştır. Anahtar kelimeler: Feminist Uluslararası İlişkiler, Feminizm, Uluslararası İlişkiler, Toplumsal Cinsiyet, İsveç.